«Քաղցրաշենի» ոռոգման ջրին սպասում է 12 համայնք

Վերջին տարիներին հանրությունը սկսել է առավել ակտիվ մասնակից դառնալ հանրային խնդիրներին: Եթե մինչև այդ հանրության համար կարևորագույն ծրագրերին հանրային մասնակցությունը քիչ տեղ էր զբաղեցնում, հիմա պատկերն այլ է:

Արդեն երկու տարի խոսվում է Քաղցրաշենի ոռոգման նախագծի մասին, որով Արարատի մարզի 12 համայնքների ջրամատակարարումը մեխանիկականից պետք է դառնա ինքնահոս, պետության՝ այս ոլորտի սուբսիդավորման բեռը թեթևացնելով տարեկան ավելի քան 500 մլն դրամով:

Այս նախագիծը կօգնի տարածաշրջանի բնակիչներին օգտվել ինքնահոս ջրից, թեև մինչ այս էլ Արարատի մարզի 12 գյուղի դաշտերը ոռոգվում էին նույն Ազատ գետի ջրով, սակայն արդեն 500 մլն դրամի հոսանք էր ծախսվում: Այս ընթացքում բավականին ակտիվ քննարկումներ կազմակերպվեցին հենց Գառնի համայնքում, որտեղ բնակիչները մտավախություններ ունեին, սակայն պարզաբանումներից հետո, որ Ազատ գետում ջուրը չի ցամաքի, գետի եզերքին գործող հանգստի գոտիները չեն տուժի, իսկ հողամասերի սեփականատերերին փոխհատուցում կտրվի, իրավիճակը հստակեցվեց:

Նաև մտավախություն կա, որ ջրագծի վրա հնարավոր է ՀԷԿ կառուցվի: Ջրային տնտեսության ԾԻԳ-ի բնապահպանության մասնագետ Մարտիրոս Նալբանդյանը, Newspress.am-ին պարզաբանելով ՀԷԿ-ի կառուցման հնարավորությունը, շեշտեց, որ նախագծային տվյալները համաձայն, ջրառի և ջրթափի կետերի միջև բարձունքային նիշերի տարբերությունը թեև կազմում է 100 մ, սակայն հաշվի առնելով շփման և կետային կորուստները, հոսքի վերջնական ելքը 10 մետրին համարժեք հիդրոէներգետիկ ուժ է ունենալու, որը, ցանկության դեպքում անգամ անհնար է օգտագործել հետագայում խողովակաշարի վրա ՀԷԿ-ի կառուցման նպատակով:

Նա նաև շեշտեց, որ Ազատ գետում պահպանվելու է օրենքով սահմանված էկոլոգիական թողքը և գետում ձկների պահպանությանն ու վերարտադրմանը ևս ջրառը չի խանգարի: Մ. Նալբանդյանի համար նաև զարմանալի է Քաղցրաշենի ծրագրի դեմ հանդես եկող որոշ ակտիվիստների դիրքորոշումը, քանի որ որևէ կերպ Ազատ գետի ցամաքեցման խնդիր չի լինելու, նախ գետի ջուրը պետք է լցվի Ազատի ջրամբար, որտեղից ոռոգվում է նաև Արարատյան դաշտի զգալի հատվածը: Այնպես որ Արարատյան դաշտի մի հատվածը ինքնահոս ոռոգելու հաշվին, անտրամաբանական է, որ դաշտի մեկ այլ հատված ցամաքեցվի:

Մ. Նալբանդյանը հավելեց, որ Գառնիի բնակիչների հետ քննարկումների ժամանակ բոլոր մտահոգող խնդիրները պարզաբանվել են և որևէ հարց առանց պատասխանի չի մնացել, գնացել ենք անգամ զիջումների. ջրընդունիչ կայանի նիշը նախնական նախագծման ընթացքում որոշված նիշից ավելի ներքև է իջեցվել:

Մարտիրոս Նալբանդյանը հիշեցրեց, որ բնապահպանության թիվ մեկ շահառուն մարդն է, ով դարեր ի վեր գոյատևել է նաև բնօգտագործման շնորհիվ: Նույն սկզբունքն է նաև Քաղցրաշենի ծրագրի հիմքում. «Քաղցրաշենի ծրագրի խնդիրը արհեստականորեն ուռճացվում է, մենք այսօր էլ, ինչպես միշտ, հիմնվելով նախագծում ներառված մասնագիտական, պաշտոնական և փորձագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքների վրա, պնդում ենք, որ Քաղցրաշենի ծրագիրը կենսունակ ծրագիր է և բոլոր հնարավոր ռիսկերը գնահատված և հաշվի են առնված: Այսօր 12 համայնք սպասում է, որ ոռոգման համակարգը կկառուցվի և տարածաշրջանը անխափան ոռոգման ջուր ունենա»:

Ըստ մասնագետի, Հայաստանում, ինչպես և ամբողջ աշխարհում, իրոք, բնապահպանական խնդիրները շատ են և դրանց լուծմանը հետամուտ շահագրգիռ անձանց ու կազմակերպությունների աշխատանքն անուրանալի է. «Հետագայում էլ ԾԻԳ-ի աշխատակազմը պատրաստ է քննարկել բոլոր հուզող հարցերը շահագրգիռ կողմերի հետ, սակայն դեմ ենք ապատեղեկատվությանը, ինչպիսին է` «ծրագիրը ցամաքեցնելու է Ազատ գետը, կամ օգտագործվում են 60 տարվա վաղեմության Ազատ գետի ջրային հոսքի տվյալներ, կամ՝ ջրագիծը կառուցվելու է Քարերի սիմֆոնիային մոտ»: