Հիշում են, բայց չեն պահանջում, երբ բավարարվում է նյութական պահանջը
Երբ «թավիշով» քայլարածները եկան իշխանության, ու ձերբակալվեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, Մարտի մեկի զոհերի հարազատները ոգևորվեցին:
Բայց մի որոշ ժամանակ «ոգևորված ապրելուց» հետո, հասկացան, որ գործն այդպես էլ չի բացահայտվելու:
Թեև մարտիմեկյան բախումների կարկառուն դեմքերից Նիկոլ Փաշինյանը, վարչապետ դառնալով, խոստացել էր, որ ամեն ինչ անելու է այն բացահայտելու համար, ավելին՝ ասել էր, թե այն բացահայտված է, սակայն մինչ օրս ոչ ոք այդպես էլ չի պատժվել:
Փոխարենն, այս ուղղությամբ կան այլ զարգացումներ:
Մարտի մեկի զոհերի հարազատները, ովքեր նախկին իշխանություններից պահանջում էին բացահայտել դեպքն ու պատժել մեղավորներին, այս իշխանության օրոք հիշում են իրենց զոհված հարազատներին ու «հավատում», որ գործը կբացահայտվի: Բայց այդ ամենն անում են լուռ՝ առանց ավելորդ աղմուկի ու պահանջի:
Թեև, մյուս կողմից էլ, «պահանջ» ասվածը փոքր-ինչ հարաբերական է։
Իսկ ավելի կոնկրետ, արդարության պահանջն ավարտվում է այնտեղ, որտեղ բավարարվում են նյութական պահանջմունքները։
Զոհերի հարազատներին Փաշինյան Նիկոլի ղեկավարած կառավարության 2019 թվականի որոշմամբ, հատկացվել է 30 մլն դրամ։
Զոհերից Գոռ Քլոյանի հայրը՝ Սարգիս Քլոյանը, ով այս գործի բացահայտման ամենաշահագրգիռ ու կարկառուն դեմքերից էր, ասում են՝ անգամ կառավարության տված գումարից բաժին չի հասցրել նրա ընտանիքին՝ Գոռ Քլոյանի կնոջն ու երկու երեխային։ Փոխարենը՝ լռել է։
Ավելի ճիշտ, սահուն, հանգիստ, անաղմուկ անցել է ՔՊ-ի շարքերը։
Զոհերի հարազատներին թերևս սա եզակի օգնությունը չի եղել։
Ու թեև դեպքն աղմկոտ ու արյունոտ էր, սակայն բոլորը լռեցին, գործով պատիժ կրողներ չկան, բոլորը գոհ են ու հանգիստ իրենց կյանքն են վայելում։
Ի դեպ, Քլոյանի քույրն էլ այսօր ՔՊ-ական պատգամավոր դարձավ։
Չենք քննարկում այն, որ Մարտի 1-ի դեպքերի բացահայտումն իրականում ձեռք չի տալիս նաև Փաշինյանին, ով տարբեր առիթներով, իր ճղճղան ձայնով, հավատացնում էր, որ Մարտի մեկը բացահայտելու է։
Այդ օրերի զոհերը Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա «կնքահոր»՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի խղճին են: Փոխանակ կրքերը հանդարտեցնելու՝ այս երկուսը ժողովրդին դրդում էին բախումների։
Առկա է ձայնագրություն, երբ Նիկոլ Փաշինյանը բացականչում է․
«Հոգիս փառավորվեց, երբ իմացա, որ ոստիկանի եք ծեծել․․․»
Այդ ու դրա նման էլի զարգացումներ են պատճառը, որ Նիկոլն իրականում գործը հանել է քրեական պատասխանատվությունից։
Չի բացառվում, որ եթե իշխանության գան նոր ուժեր, ովքեր իսկապես շահագրգիռ են գործի բացահայտման հարցում, կարող են այլ ուղղությամբ տանել գործն ու հասկանալ, որ մեղավորը ոչ թե «հետևանքն» է, այլ «պատճառը», և այդ ժամանակ կբերեն Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ու Նիկոլ Փաշինյանի պատասխանատվության հարցը:
Փաշինյանը դա գիտակցում է, ու քանի դեռ նոր իշխանություն չկա, նա սիրով «քնեցնում է» գործը՝ նյութական շռայլումներով, իսկ այն բացահայտել պահանջողները հաճույքով տրվում են՝ ընդունում են այդ «շռայլություններն» իրենց զոհերի դիմաց։
Արմինե Մկրտումյան