Ստացիր բարձրագույն կրթություն, որ քո փոխարեն կրթություն չունեցողն աշխատի. հետհեղափոխական Հայաստանի «ուժեղ» կրթության արժեհամակարգը
Այսօր ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանն Ազգային ժողովում հայտարարեց, որ 1300 ուսուցիչ չունի բարձրագույն կրթություն, ուստի նրանցից շատերը կազատվեն, եթե ատեստավորում չանցնեն: Ընդ որում՝ ԱԺ-ն և մասնավորապես ՔՊ-ն 64 ձայնով ընդունեց «Հանրակրթության մասին» օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը. այն է՝ բարձրագույն կրթություն չունեցող ուսուցիչներին ատեստացիայի միջոցով աշխատելու հնարավորություն կտրվի:
Դեռևս12 տարի առաջ «Հանրակրթության մասին» օրենքով պետությունն ուսուցիչների համար սահմանել է պահանջ, որպեսզի նրանք պարտադիր ունենան բարձրագույն կրթություն։
Կրթական ոլորտի հետ կապված մի քանի դիտարկում.
1. ԿԳՄՍՆ-ն իրականացում է նաև ուսուցիչների կամավոր ատեստացիա, որի նպատակը մասնագիտական զարգացման բարձր մակարդակ ունեցող ուսուցիչներին խրախուսելն է և նրանց հավելյալ վարձատրելը (արդյունքներով 90 տոկոս և ավելի միավոր ստացած ուսուցիչները կստանան 50 տոկոս, իսկ 80-89 տոկոս միավոր հավաքածները՝ 30 տոկոս հավելավճար: 60-79 տոկոս արդյունք ապահոված ուսուցիչները կհամարվեն ատեստավորումն անցած` աշխատավարձի պահպանմամբ, այսինքն` նրանք հավելավճար չեն ստանա): Ընդ որում՝ նշենք, որ տվյալ ուսուցիչներն ունեն բարձրագույն կրթություն, շատերը՝ մի քանի:
Ի դեպ, Փաշինյանն էլ այս թեմայի հետ կապված հայտարարել է, որ ինչ-որ «X» պահից ատեստավորում չանցած ուսուցիչներն այլևս դպրոցում չեն աշխատի:
2. Ակտուալ հարց է նաև մանկավարժի որակավորում չունեցող ուսուցիչների հարցը, ովքեր, սակայն դասավանդում են դպրոցներում: Այստեղ ուսուցիչն ունի երկու տարբերակ. կա՛մ պետք է ընդունվի և սովորի որակավորում տվող դասական ուսհաստատություններից մեկում՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում, որտեղ աստղաբաշխական թվեր են համեմատած ուսուցչի աշխատավարձի հետ, կա՛մ՝ ձեռք բերի 30 կրեդիտ, ընդամենը մի քանի ամսվա դասընթացներով և ընդամենը մոտ 150 հազար դրամով: Ընդ որում՝ այստեղ ևս նշենք, որ տվյալ ուսուցիչներն ունեն բարձրագույն կրթություն, շատերը՝ մի քանի:
3. Հունիսի 19-ի նիստում գործադիրը հավանություն տվեց նախագծի, որով ավարտական կուրսի ուսանողները կկարողանան դասավանդել գյուղական դպրոցներում: Ըստ նախարար Անդրեասյանի՝ նախատեսվող փոփոխությունը կարևոր օրենսդրական նախաձեռնություն է, որով ուսուցիչներին գործուղման հնարավորություն է տրվում մարզային բոլոր այն բնակավայրեր, որոնցում դրա կարիքը կա: Ընդ որում՝ նշենք, որ ավարտական կուրսում սովորող ուսանողների մասին է խոսքը, որոնք դեռևս չունեն պետական որակավորման դիպլոմ, սովորում են բակալավրում:
Թե որքանով են այս կրթական բարեփոխումներն արդյունավետ լինելու, ժամանակը ցույց կտա, բայց նշյալ դիտարկումներից կարող ենք եզրակացնել, որ իրականացվող բարեփոխումներում առկա են հակասություններ:
Հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ է պետք բարձրագույն կրթությունն առհասարակ:
-Երբ բարձագույն կրթություն չունեցողն ու ունեցողը հավասարը հավասարին պետք է պայքարեն դասարան մտնելու իրավունքի համար:
-երբ բարձրագույն կրթություն, որակավորում չունեցողը կարող է հավասարը հավասարին պայքարել դասարան մտնելու իրավունքի համար նրա հետ, ով ունի բարձագույն կրթություն, սակայն որակավորում ստանալու համար պետք է սովորի մանկավարժական համալսարանում կամ հավաքի 30 կրեդիտ:
Եվ, ի վերջո, կրթական համակարգը պետության կայացման հենասյուներից մեկն է: Լավ կրթական համակարգ ստանալու համար միայն կադրային բարեփոխումները բավարար չեն. կրթական ոլորտի ներկայացուցիչները պետք է համապատասխան վճարվեն, այլ կերպ ասած՝ արժանապատվորեն: