Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ․․․
Փաշինյան Նիկոլը վերականգնում է «Քաղաքացու օրվա» խորովածային փարթիների՝ իր իսկ կողմից ստեղծված «բարի» ավանդույթը:
Տեղեկություններ կան, որ 44-օրյա պատերազմից հետո 2 տարի ընդմիջված տոնակատարությունն այս տարի նշվելու է: Ըստ այդմ, Երևանի տարբեր վարչական շրջաններում կկազմակերպվեն միջոցառումներ։
Նախ, ի սկզբանե հարկ է նշել, որ այս տոնակատարության իմաստը, առիթն ու անհրաժեշտությունը, գոնե Հայաստանի ներկայիս պայմաններում, ընդհանրապես չկա:
Թե ինչ տրամաբանությամբ պատերազմից հետո չնշվեց «Քաղաքացու օրն», ու այդ ի՞նչ է փոխվել, որ նորից Փաշինյանն ուզում է «Քաղաքացու տոն» նշել, միայն իրեն՝ Նիկոլին է հայտնի:
Հետաքրքիրն այն է, թե իրականում ո՞ւմ և ինչի՞ համար է «Քաղաքացու օրը»...
Ի՞նչ «Քաղաքացու օրվա» մասին է խոսքը:
Այդ ո՞ր քաղաքացին պետք է վաղը տոն նշի.
նա՞, որ այս իշխանության անգիտակից ու ոչ հայանպաստ կառավարման պատճառով հողին է հանձնել իր զավակին, եղբորը, ամուսնուն, կնոջն ու մորը...
նա՞, ով զրկվել է իր տնից-տեղից ու բնավե՞ր է եղել...
նա՞, ով իրեն անվտանգ չի՞ զգում, ում տուն կարող է իր յաթաղանով ամեն պահի թշնամի՞ մտնել...
նա՞, ում որդին կամ եղբայրը գերության մեջ տառապում են...
նա՞, ում ազատ խոսքի համար կարող են «բամփել» գլխին ու ձերբակալե՞լ...
Համատարած ատելություն է ու ողբ...
Երկրում չավարտված մղձավանջ է...
Շարունակում են զոհվել սահմանը հսկող ու պահող զինվորները...
«Անհասկանալի պայմաններում» զինվորներն այրվում-մոխրանում են, իսկ ծնողներին ստիպում են լռել...
Զավակ կորցրած մայրերին, հավի ճտերի նման, ոստիկանները ոտք ու ձեռքից բռնում, տանում ու շպրտում են գետնին...
Թուրքը կրակում ու առաջ է գալիս...
Թշմամին է մեր երկրում թելադրում ու «եղանակ փոխում»...
Ի՞նչ սրտով քաղաքացին նշի իր օրը.... տո՜նը:
Ու ընդհանրապես, ինչի՞ համար է «Քաղաքացու օրը»:
Ուզում ենք ցույց տալ աշխարհին. թե հայերն անինքնասեր, ամեն ինչի հետ հաշտվող, ապտակը մարսող, թուրքի լծի տակ մտնող ստորաքարշ, անհայրենիք, հիմարնե՞ր են:
Ուզում ենք աշխարհին ասել՝ մեզ մոտ ամեն ինչ նորմա՞լ է...
Ուզում ենք ասել մենք թքա՞ծ ունենք մեր մարդկային ու տարածքային կորուստների վրա...
Ուզում ենք Հայաստանի դիմաց վերջնականապես փակվեն աշխարհի դռնե՞րը...
Ուզում ենք դրսից մեզ ասեն՝ այս մարդիկ ապո՞ւշ են...
Քաղաքացին սիրտ ունի՞, որ տոն նշի.
«Քաղաքացու օր» կնշի միայն Փաշինյանը՝ իր խունտայով, որովհետև վերոհիշյալ բոլոր որակումներն ու գնահատակնները նրանց են հատուկ, որովհետև այդ նրա՛նք են երկիր հանձնելով աթոռ պահում՝ միլիոնների հասնող աշխատավարձ ու պարգևավճար ստանալով, որովհետև այդ նրա՛նք չեն սիրում իրենց երկիրը, որովհետև այդ նրա՛նց համար են մեր ընկած հերոս տղերքը չափվում «պլյուս-մինուսներով», որովհետև... շատ են որովհետևները...
Ի վերջո, Փաշինյանն ինքն է տարիներ առաջ իր գրքում լավագույնս նկարագրել այն, ինչ անում է ինքն այսօր: Մեջբերենք.
«Ամենահրեշավոր պատերազմն այն է, երբ կողմերից մեկը տեղյակ չէ դրա մասին, չգիտի, որ ինքը պատերազմի մեջ է, որ պատերազմ են մղում իր դեմ, իր հողում, իր տան մեջ։ Ամենահրեշավոր պատերազմն այն է, երբ նրա աղմուկ-աղաղակը խեղդվում է ծափ-ծիծաղի, երգուպարի, երաժշտության ու համերգների, պարգևների ու օվացիաների խառնիճաղանջ ժխորի տակ։ Այդ ալիքների տակ է, որ խլանում են գերվածների հառաչանքները, զոհերի մայրերի, քույրերի, կանանց ողբը, ովքեր իրենք անգամ չեն կռահում, որ իրենց որդիները, եղբայրերն ու ամուսինները զոհվել, գերեվարվել, կործանվել ու ավարտվել են պատերազմի դաշտում՝ չունենալով անգամ պաշտպանվելու հնարավորություն, չիմանալով անգամ, որ իրենց դեմ պատերազմ է մղվում, որ ահա գտնվում են պարտության և օրհասի շեմին»:
Կազմակերպված խրախճանք է ժանտախտի ժամանակ․․․
Արմինե Մկրտումյան