«Շվեդիան մնում է տանը». Էրդողանի խոսքերը դարձել են համաշխարհային մամուլի օրակարգ

Թուրքիայի Էրդողանի խոսքերը Հյուսիսատլանտյան դաշինքին Ֆինլանդիայի անդամակցության մասին դարձել են համաշխարհային մամուլի օրակարգը։ Էրդողանը ուրբաթ օրը հայտարարեց,  որ Ֆինլանդիային տված խոստումը կկատարվի։

Գործակալությունները, հատկապես շվեդական և ֆիննական մամուլը, այս զարգացումը հայտարարեց որպես «վերջին րոպե»: Ինչպես գրում է Akşam-ը՝ շվեդական մամուլը իր հոդվածը հրապարակել է «Շվեդիան մնաց դրսում» վերտառությամբ:

Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո Շվեդիան և Ֆինլանդիան հապճեպ սկսեցին աշխատել ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու ուղղությամբ։ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հայտ ներկայացրած սկանդինավյան երկրները մերժվել են Թուրքիայի և Հունգարիայի կողմից։

Թուրքիան, Շվեդիան և Ֆինլանդիան, որոնք անցած ամառ հանդիպեցին Իսպանիայում, եռակողմ համաձայնագրով լքեցին սեղանը։ Թուրքիան հայտարարել է, որ եթե իր պահանջները կատարվեն, ապա երկու երկրները կանդամակցեն ՆԱՏՕ-ին։ 2023 թվականի մուտքով Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում մեկը մյուսի հետևից բռնկված սկանդալները պատճառ դարձան, որ բանակցություններն անորոշ ժամանակով հետաձգվեն։

Ստոկհոլմում նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի մոդելը «YPG»-ի ահաբեկիչները կախել էին կռունկից։ Մի քանի օր անց ծայրահեղ աջ քաղաքական գործիչ Ռասմուս Փալուդանը գնացել է Ստոկհոլմում Թուրքիայի դեսպանատուն և այրել Ղուրանը։ Սուրբ գրքի այրումը Թուրքիային ոտքի կանգնեցրեց, իսկ Շվեդիայի հանդեպ արձագանքները ձնահյուսի պես աճեցին։ Մինչ Անկարան անորոշ ժամանակով դադարեցրեց եռակողմ բանակցությունները Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի հետ, այս որոշումը երկրաշարժի ազդեցություն ունեցավ սկանդինավյան երկրներում, որոնք ցանկանում էին միանալ դաշինքին։

Փետրվարին ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը երկրաշարժերից հետո այցելեց Թուրքիա, արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն հայտարարեց, որ այցի ընթացքում եռակողմ բանակցությունները կվերսկսվեն։

Մարտի 9-ին Հյուսիսատլանտյան դաշինքի կենտրոնակայանում կայացած գագաթնաժողովում կետ առ կետ քննարկվեց, թե արդյոք Շվեդիան և Ֆինլանդիան կատարել են հուշագրով ստանձնած պարտավորությունները, ինչպես առաջին երկու հանդիպումներում։ Թուրքիան նշում է, որ Ֆինլանդիան դրական քայլ է արել, սակայն Շվեդիան չի հասել դաշինքին միանալու կետին։ Անկարան ցանկանում է գործնականում հստակ տեսնել Շվեդիայի ձեռնարկած քայլերը։

Մինչ այս բոլոր զարգացումները տեղի էին ունենում, նախագահ Էրդողանը կարևոր հայտարարություններ արեց ՆԱՏՕ-ին՝ Ֆինլանդիայի հնարավոր մասնակցության մասին։ Ի վերջո, հունվարի վերջին օրերին նախագահ Էրդողանն ասել է. «Եթե հարկ լինի, ապա մենք կարող ենք Ֆինլանդիայի մասին այլ հաղորդագրություն տալ: Շվեդիան շոկի մեջ կլինի, երբ մենք այլ ուղերձ տանք Ֆինլանդիայի մասին: Բայց Ֆինլանդիան չպետք է նույն սխալը թույլ տա: Ինչպիսին էլ լինի գործընթացը, մենք վարելու ենք այդ գործընթացը։ Մենք մեր պարտքը կանենք: Մենք կպահենք մեր խոստումը: Ուրբաթ օրը մենք կհանդիպենք նախագահի հետ և կկատարենք մեր տված խոստումը»:

Նախագահ Էրդողանի այս հայտարարությունները հայտնվել են ֆիննական և շվեդական մամուլում: Ֆինլանդիայի ամենաարմատավորված լրատվամիջոցներից մեկը՝ «Ilta Somanat»-ը, իր ընթերցողներին առաջին էջում ներկայացրել է նախագահ Էրդողանի հայտարարությունը և վերնագրել «Էրդողանը կպահի իր խոստումը ՆԱՏՕ-ին Ֆինլանդիայի անդամակցության վերաբերյալ»։

«Իլթալեհտի»-ն, որը նաև երկրի կարևորագույն թերթերից է, վերնագրեր է տվել իրադարձությունների մասին։ Իլթալեհտին հայտարարել է, որ նախագահ Էրդողանը «իր խոսքի տերն է» և օգտագործել է «Թուրքիան ցանկանում է Ֆինլանդիան ընդունել ՆԱՏՕ, Էրդողան. մենք կպահենք մեր խոսքը» վերնագրով։

«HBL»-ը, որը շարունակում է իր հեռարձակումը Ֆինլանդիայում, առաջին էջից կանաչ լույս վառեց Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ մտնելու համար։ «HBL»-ն իր լուրերում օգտագործել է «Ակնկալվում է, որ Թուրքիան հավանություն կտա Ֆինլանդիային» վերնագրով, որը մանրամասն նկարագրում է գործընթացը։

«Helsingin Sanomat»-ը, որը հիմնադրվել է 1889 թվականին և հանդիսանում է Ֆինլանդիայի հնագույն թերթերից մեկը, նախագահ Էրդողանի խոսքերը տեսել է վերնագրերում։ Ընդգծելով, որ Թուրքիան մինչև մայիսի 14-ի ընտրությունները կընդունի Ֆինլանդիան ՆԱՏՕ-ի կազմում, լրահոսում նշվել է, որ Էրդողանը և Ֆինլանդիայի նախագահ Նիինիստոն կհանդիպեն Թուրքիայում։

Շվեդական մամուլն իր ընթերցողներին է ներկայացրել նաև Էրդողանի հայտարարությունը: «Aftonbladet» թերթը հիշեցրել է Էրդողանի՝ հունվարի 29-ին արված հայտարարությունը՝ «Շվեդիան մնում է տանը» վերնագրով։

Բրիտանական «Daily Mail» թերթն իր ընթերցողներին է ներկայացրել զարգացումը «Թուրքիան պատրաստ է հավանություն տալ Ֆինլանդիայի ՆԱՏՕ-ին, բայց Շվեդիայի անդամակցությունն առանձին կքննարկի» վերնագրով։ Լրատվականում նշվում էր, որ երկու երկրները միասին դիմել են դաշինքի անդամ դառնալու համար` Ուկրաինա ներխուժումից հետո։

«Arab News»-ը հաղորդել է, որ Ֆինլանդիայի նախագահը ուրբաթ կայցելի Թուրքիա՝ իր թուրք գործընկեր Էրդողանի հետ քննարկելու ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու իր երկրի հայտը: