Մասսայական թունավորումներ՝ Իրանի դպրոցներում. Գերագույն առաջնորդն «աններելի» է անվանել աշակերտուհիների ենթադրյալ թունավորումները

Այաթոլլահ Ալի Խամենեին ասում է, որ եթե ապացուցվի, որ դա միտումնավոր է, ապա մեղավորները պետք է մահապատժի դատապարտվեն: Այս մասին տեղեկացնում է բրիտանական Guardian-ը։

Իրանի գերագույն առաջնորդն ասել է, որ եթե ապացուցվի, որ աղջիկների դպրոցներում մի շարք կասկածելի թունավորումներ դիտավորյալ են, մեղավորները պետք է մահապատժի դատապարտվեն «աններելի հանցագործություն» կատարելու համար։

Սա առաջին դեպքն էր, երբ Այաթոլլա Ալի Խամենեին, ով վերջին խոսքն ունի պետական բոլոր հարցերի վերաբերյալ, հրապարակայնորեն խոսեց ենթադրյալ թունավորումների մասին, որոնք սկսվել էին անցյալ տարվա վերջին:

Իրանցի պաշտոնյաները խոստովանել են դրանք միայն վերջին շաբաթներին և չեն տրամադրել մանրամասներ այն մասին, թե ովքեր կարող են կանգնած լինել հարձակումների հետևում կամ ինչ քիմիական նյութեր, (եթե այդպիսիք կան), են օգտագործվել: Ի տարբերություն հարևան Աֆղանստանի, Իրանը չունի կրոնական ծայրահեղականների պատմություն, որոնք ուղղված են կանանց և աղջիկների կրթությանը:

«Եթե ուսանողների թունավորումն ապացուցվի, այս հանցագործության հետևում կանգնածները պետք է դատապարտվեն մահապատժի, և նրանց նկատմամբ համաներում չի լինի»,-երկուշաբթի օրը հայտարարել է Խամենեին, ըստ պետական IRNA լրատվական գործակալության:

Իշխանությունները խոստովանել նոյեմբերից ի վեր Իրանի 30 նահանգներից 21-ի ավելի քան 50 դպրոցներում կասկածվող հարձակումների մասին: 

Ներքին գործերի նախարար Ահմադ Վահիդին շաբաթավերջին ասել, որ քննիչները «կասկածելի նմուշներ» են հավաքել՝ չմանրամասնելով: Նա հանրությանը կոչ է արել հանգստություն պահպանել և անանուն թշնամիներին մեղադրել երկիրը խարխլելու վախ հրահրելու մեջ:

Վահիդին ասել է, որ առնվազն 52 դպրոց տուժել է կասկածելի թունավորումներից, մինչդեռ իրանական լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ դրանց թիվը հասնում է ավելի քան 60-ի: Հաղորդվում է, որ առնվազն մեկ տղաների դպրոց տուժել է:

Կասկածելի թունավորումները լրացուցիչ վախ են առաջացրել ծնողների շրջանում՝ ամիսներ շարունակվող անկարգությունների ընթացքում, որոնք առաջացել էին սեպտեմբերին Մահսա Ամինիի մահով: Սոցցանցերը ողողել են վշտացած ծնողների և աշակերտուհիների տեսանյութերը՝ շտապ օգնության սենյակում՝ IV-ները ձեռքին:

Իրանը խիստ սահմանափակումներ է մտցրել անկախ լրատվամիջոցների նկատմամբ սեպտեմբերին համազգային բողոքի ցույցերի բռնկման պահից՝ դժվարացնելով ենթադրյալ թունավորումների բնույթն ու շրջանակը որոշելը։

Երկուշաբթի իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ իշխանությունները ձերբակալել են Ղոմում բնակվող լրագրող Ալի Փուրթաբաթաբային, ով պարբերաբար հաղորդում էր ենթադրյալ թունավորումների մասին: Կոշտ դիրք ունեցող Kayhan թերթը խմբագրականում կոչ էր արել ձերբակալել թերթերի հրատարակիչներին, ովքեր հոդվածներ էին տպում Իրանի աստվածապետության ճգնաժամի վերաբերյալ քննադատական հոդվածներով:

Իրանում կրոնական կոշտ կողմնակիցները հայտնի են, որ հարձակվում են այն կանանց վրա, որոնց նրանք համարում են, որ հասարակության մեջ անհամեստ են հագնվում: Բայց նույնիսկ Իրանի 1979 թվականի իսլամական հեղափոխության գագաթնակետին կանայք և աղջիկները շարունակում էին հաճախել դպրոցներ և համալսարաններ:

Հաղորդվում է, որ թունավորումներից տուժած երեխաները գանգատվել են գլխացավերից, սրտի բաբախյունից, անքնությունից կամ այլ կերպ շարժվելու անկարողությունից: Ոմանք նկարագրել են մանդարինի, քլորի կամ մաքրող միջոցների հոտը:

Զեկույցները ցույց են տալիս, որ նոյեմբերից առնվազն 400 դպրոցական հիվանդացել է։ Վահիդին իր հայտարարության մեջ ասել է, որ երկու աղջիկ մնացել են հիվանդանոցում՝ հիմքում ընկած քրոնիկ հիվանդությունների պատճառով։ Մահվան դեպքեր չեն գրանցվել:

Քանի որ կիրակի օրը ավելի շատ հարձակումներ են գրանցվել, սոցիալական ցանցերում տեսանյութեր են տեղադրվել, որտեղ երևում է, որ երեխաները բողոքում են ոտքերի, որովայնի ցավից և գլխապտույտից: Պետական լրատվամիջոցները դրանք հիմնականում անվանել են «հիստերիկ ռեակցիաներ»։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը նմանատիպ երևույթ է արձանագրել Աֆղանստանում 2009-2012 թվականներին, երբ հարյուրավոր աղջիկներ ողջ երկրում բողոքել են տարօրինակ հոտերից և թունավորումից: Կասկածները հաստատող որևէ ապացույց չի հայտնաբերվել, և ԱՀԿ-ն ասաց, որ դա կարծես «զանգվածային հոգեոգեն հիվանդություններ» է: