Իսրայելի «ուկրաինական գաղտնիքը»

Ադրբեջանական oxu.az-ի վերլուծաբան Ագշին Քերիմովը վերլուծություն է ներկայացրել ռուս-ուկրաինական պատերազմի, իսրայելա-ռուսական հարաբերությունների և այլ թեմաների վերաբերյալ։ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ դեմ է ռուս-ուկրաինական պատերազմի կարգավորման հարցում Իսրայելի միջնորդությանը։

Ուկրաինայի նախագահն իր ասուլիսում ասել է, որ ակնկալում է, որ Իսրայելը ոչ թե մոդերատոր լինի, այլ կընտրի Ուկրաինայի կողմը պատերազմում։

Սակայն Ռուսաստանի հետ Իսրայելի հարաբերությունների ոգին հիմնված է ոչ թե լարված նոտաների, այլ գործընկերության, նույնիսկ գաղտնի տեղեկատվության փոխանակման վրա:

Իսրայելին անհանգստացնող միտումը՝ ռուս-իրանական հարաբերություններում, ուկրաինական պատերազմի արդյունքում ստեղծված ուժեղ ռազմատեխնիկական համագործակցության փուլն է։ Ուստի Իսրայելի ու Ուկրաինայի բանակցությունները զենքի մատակարարման հարցով կարելի է հասկանալ որպես իրանական զենքի դեմ պայքարի դրսևորում, այլ ոչ թե Թել Ավիվի մանևր Մոսկվայի դեմ։ Այսինքն՝ Իսրայելը կարող է Ուկրաինային տրամադրել հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, հակաօդային զենքեր, ինչը կարևոր է Ուկրաինայի երկնքում իրանական անօդաչու թռչող սարքերի ոչնչացման առումով։

Սակայն մի բան պետք է հաշվի առնել՝ Ռուսաստանն ու Իսրայելը կարողանում են անտեսել միմյանց քայլերը Սիրիայի համատեքստում, կարելի է նույնիսկ մի փոքր առաջ գնալ և նկատել, որ իրանական դիրքերի կոորդինատները Թել Ավիվ են փոխանցում նաև Մոսկվայի կողմից։

Իսրայելը նույնպես չի շոշափում Սիրիայում Ռուսաստանի ազդեցության գոտիները, և, հետևաբար, թեև երկու պետությունների ռազմավարական շահերը տարբեր են, բայց միմյանց բաց թողնելու նրանց փորձը հարաբերությունների ջերմաստիճանը բերում է նորմալ տեմպերի։

Փոխադարձ հարգանքն ակնհայտ է նաև ուկրաինական ճակատում, թեև պատերազմի առանձնահատկությունների փոփոխության հավանականությունը կարող է հանգեցնել ռուս-իսրայելական հարաբերությունների որոշակի թուլացման:

Հաշվի առնելով Իսրայելի կողմից Ուկրաինային աջակցելու հնարավորությունը՝ Ռուսաստանը ստիպված է քայլեր ձեռնարկել Թել Ավիվին գայթակղելու համար։

Օրինակ՝ Ռուսաստանը Իրանից գնած զենքն ուղղում է Ուկրաինա, բայց նաև մանևրներ է անում, որոնք թուլացնում են Թեհրանի խաղային հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով Իսրայելի մտահոգությունները։ Այս ամենը տեղի է ունենում միջուկային զենք ձեռք բերելու Իրանի մոտեցմանը և ԱՄՆ-ին և Արևմուտքին ակտիվորեն դիմադրող պետությունների առանցքում կարևոր դիրք գրավելու Թեհրանի ջանքերին զուգահեռ։ Ուստի Ռուսաստանը քաղաքական վիրավորանք չի համարում Իսրայելին միջուկային զենք ձեռք բերելու Իրանի փորձերի դեմ գաղտնի աջակցություն ցուցաբերելը։

Այդուհանդերձ, ակտիվանում են Արևմուտքի կոչերը՝ ուղղված Իսրայելին ռազմական աջակցություն ցուցաբերելու Ուկրաինային։ Սակայն Ուկրաինային իսրայելական զենք մատակարարելու հարցի անվտանգության հարթությունից բացի, առկա է նաև դիվանագիտական երկընտրանք։

Թեև Իսրայելն իրեն տեսնում է որպես արևմտյան բլոկի մաս, նա շահագրգռված է Ռուսաստանի հետ բարեկամական հարաբերություններ պահպանելու հարցում:

Զարգացնելով վերևում ասված գաղափարը՝ կենտրոնանանք Սիրիայի վրա։

-Ռազմավարական առումով, Սիրիայում Իսրայելի համար Ռուսաստանի կարևորությունը հիմնականում կարելի է բնութագրել հետևյալ կերպ

-Ռուսաստանն աջակցում է Իսրայելին՝ թույլ չտալու, որ Իրանը գրավի Սիրիան

-Ռուսաստանի հետ Իսրայելի հարաբերությունների տնտեսական, քաղաքական և ռազմավարական ասպեկտները բարձրացնում են բացահայտ և գաղտնի համագործակցության ոգին այլ տարածաշրջաններում

-Իսրայելի համար ավելի առաջնային է լինել երկրի անվտանգության, տնտեսական և քաղաքական կարիքների, այլ ոչ թե պատմության ճիշտ կողմում.

-Իսրայելը արևմտյան ճամբարի մաս մնալու իր անհրաժեշտությունը զուգահեռում է Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ճգնաժամից խուսափելու իր վճռականությամբ:

Հետևաբար, Թել Ավիվը ստիպված կլինի շատ զգույշ մանեւրներ անել։ Ամեն դեպքում, թվում է, թե Իսրայելն ավելի շատ նախապատվություն կտա այն հակումներին, որոնք հրաժարվում են Ուկրաինային ռազմական օգնության լայնածավալ փաթեթ տրամադրել։