Գյուղնախարարությունը խաղողագործներին թողել է օլիգարխների ճանկերում
2015 թվականին խաղողի մթերում է իրականացրել շուրջ 55 ընկերություն: Ընդհանուր առմամբ, մթերվել է 31463,5 մլն դրամի խաղող:
2015թ-ի խաղողի մթերումը ցնցում էր խաղողագործների համար: Նախ հայտարարվեց, որ խաղողը կմթերեն 150 դրամով, բայց մթերվեց մինչև 40 դրամով: Նշենք, որ տարբեր հաշվարկներով խաղողի մեկ կգ-ի ինքնարժեքը տատանվում է 80 դրամից մինչև 110 դրամի շրջանակներում:
Կարող ենք չխորանալ, թե մթերումն ինչ խայտառակ պայմաններում անցավ: Նախ շահարկվեց ռուսական ռուբլու նվազումը, ապա գինու և կոնյակի գործարանները որոշ ժամանակ չէին վերցնում խաղող` խաղալով խաղողագործների թույլ նյարդերի հետ:
Խաղողն այն պտուղն է, որ եթե քաղեցիր, ապա կամ պետք է պահել սառնարանային պայմաններում, կամ պետք է վերամշակել:
Մասնավորապես Արարատի և Արմավիրի մարզերի խաղողագործների քիչ տոկոսն ունի խաղողի սառնարանային համակարգ, մեծ մասը խաղողը հանձնում է մթերման:
Այնպես, որ գյուղատնտեսության նախարարությանը ճիգերը` վերամշակողներին ներկայացնել խեղճ ու կրակ, առանց փող, ռուսական ռուբլու արժեզրկման զոհ, պարզապես աչքակապություն էր: Այս գործարքը մեծ բլեֆ էր` մարդկանց ստիպել խաղողով ծանրաբեռնված բեռնատարները օրերով կանգնեցնել մթերման կետերի առջև, նրանց ենթարկել հոգեբանական, ֆինանսական սթրեսների, որից հետո կամ մթերել, կամ ոչ և այս ճանապարհով վերամշակողները կարողացան կոպեկներով մթերել:
Ըստ գյուղնախարարության տվյալների, 2016 թվականի հունվարի 15-ի դրությամբ վճարվել է մթերված խաղողի արժեքի շուրջ 85,1 %-ը` 30 ընկերություն ունի մասամբ, ինչպես նաև ամբողջությամբ չկատարված պարտավորություններ:
Նշենք, որ գյուղնախարարությունն ինքն իրեն հակասում է, ասելով, որ չկան ընդհանարպես վճարումներ չկատարած ընկերություններ, սակայն կան գործարաններ, որոնք ունեն ամբողջությամբ չկատարված պարտավորություններ:
Ըստ պաշտոնական տվյալների, եթե 55 ընկերությունից 30-ի մոտ վճարման առումով խնդիրներ կան, դա նշանակում է, որ խաղողագործների զգալի մասը դեռևս գումարներ չեն ստացել, իսկ, գյուղնախարարության վստահությունը, որ պայմանագրային պարտավորությունները կատարվել են` պարզապես ճիշտ չէ: Հարկ է նշել, որ մասնավորապես Արմավիրի մարզի Արփենիկ գինու և կոնյակի գործարանն իրոք պայմանագրեր է կնքել խաղողագործների հետ, սակայն դեռևս մթերման գումարներն ամբողջությամբ չի վճարել, այնինչ պետք է վճարեր դեռևս 2015թ-ի նոյեմբերին: Այնպես, որ պայմանագրերը ևս խախտվել են: Մասնավորապես, Արմավիրի մարզի Դողս համայնքում գյուղացիներն ասում են, որ մթերման դիմաց գումարներ են ստացել միայն գեներալ Մանվելի մերձավորները, իսկ ոչ մերձավորները չգիտեն ինչպես փակեն բանկերի իրենց վարկերը:
Հիշեցնեք, որ Քաղցրաշենի գինու և կոնյակի գործարանը պատկանում է Կարո Կարապետյանին (Յուվեցի Կարոյին), Մխչյանի գինու գործարանը պատկանում է Հովիկ Աբրահամյանի եղբորը, Արմավիրի մարզի «Արփենիկ գինու և կոնյակի գործարան»-ը գեներալ Մանվելի տիկնոջը` Նազիկ Ամիրյանին, «Արտֆուդ» վերամշակման գործարանը` Հովիկ Աբրահամյանի որդուն և գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանին, «Այրումի» պահածոների գործարանը`գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանին, «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատը»` Գագիկ Ծառուկյանին, «Ավշար» գինու գործարանը` Բնապահպանության նախարար Արամայիս Գրիգորյանի եղբորը և այսպես շարունակ:
Մթերման գումարը չի արդարացնում խաղողագործների աշխատանքը, մարդիկ կամայական են վճարվում խաղողի մթերման դիմաց, կամ ընդհանրապես չեն վճարվում ամիսներով, երբեմն էլ տարիներով: Ահա այս պայմաններում գյուղատնտեսության նախարարությունը որոշում է զարգացնել խաղողագործությունը, գինու և կոնյակի արտադրությունը, նաև արտահանումը:
Մասնավոր զրույցներում խաղողագործները նշում էին, որ հենց գումարները ստացան` հեռանալու են երկրից. «Չենք ծածկելու խաղող վազերը, էլ չենք մշակելու, պաշտոնյաները գալիս խաբում ու գնում են»: