Թուրքիայի արտաքին առևտրի դեֆիցիտն աճել է 137%-ով. ուշագրավ վիճակագրություն

2022 թվականին Թուրքիայի արտաքին առևտրի դեֆիցիտը 2021 թվականի համեմատ աճել է 137%-ով՝ 46 միլիարդ 211 միլիոն դոլարից հասնելով 109 միլիարդ 539 միլիոն դոլարի: Այս մասին տեղեկացնում է թուրքական Habertürk-ը։

Համաձայն Թուրքիայի վիճակագրական ինստիտուտի և Առևտրի նախարարության հետ համագործակցությամբ ընդհանուր առևտրի համակարգի շրջանակներում ստացված արտաքին առևտրի ժամանակավոր տվյալների՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին արտահանումը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ աճել է 3.0%-ով և կազմել 22 մլրդ 910 մլն դոլար, իսկ ներմուծումն աճել է 12.2%-ով և կազմել 32 մլրդ 612 մլն դոլար։

Առևտրի ընդհանուր համակարգի համաձայն՝ 2022 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին արտահանումը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 12.9%-ով և կազմել 254 մլրդ 172 մլն դոլար, իսկ ներմուծումն աճել է 34.0%-ով և կազմել 363 մլրդ 711 մլն. դոլար։

Առանց էներգետիկ արտադրանքի և ոչ դրամական ոսկու, արտահանումը 2022 թվականի դեկտեմբերին աճել է 2,7%-ով՝ 20 մլրդ 875 մլն դոլարից մինչև 21 մլրդ 437 մլն դոլար։

Դեկտեմբերին ներմուծումը, առանց էներգետիկ արտադրանքի և ոչ դրամական ոսկու, աճել է 0,5%-ով՝ 21 մլրդ 591 մլն դոլարից մինչև 21 մլրդ 704 մլն դոլար։

Դեկտեմբերին արտաքին առևտրի դեֆիցիտը՝ առանց էներգետիկ արտադրանքի և ոչ դրամային ոսկու, կազմել է 267 մլն դոլար։ Արտաքին առևտրի ծավալն աճել է 1,6%-ով և հասել 43 մլրդ 142 մլն դոլարի։ Նշված ամսում արտահանման և ներմուծման հարաբերակցությունը` առանց էներգիայի և ոսկու, կազմել է 98,8%:

Դեկտեմբերին արտաքին առևտրի դեֆիցիտը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ աճել է 42,0%-ով և 6 մլրդ 832 մլն դոլարից հասել 9 մլրդ 701 մլն դոլարի։ Մինչդեռ 2021 թվականի դեկտեմբերին արտահանման և ներմուծման հարաբերակցությունը կազմել է 76,5%, 2022 թվականի դեկտեմբերին այն նվազել է մինչև 70,3%։

Հունվար-դեկտեմբերին արտաքին առևտրի դեֆիցիտը աճել է 137,0%-ով և 46 մլրդ 211 մլն դոլարից հասել 109 մլրդ 539 մլն դոլարի։ Այն դեպքում, երբ 2021 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին արտահանում-ներմուծում ծածկույթի հարաբերակցությունը կազմել է 83,0%, 2022 թվականի նույն ժամանակահատվածում այն նվազել է մինչև 69,9%։

Ըստ տնտեսական գործունեության՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին մշակող արդյունաբերության մասնաբաժինը կազմել է 93.8%, գյուղատնտեսության, անտառային տնտեսության և ձկնաբուծության ոլորտի մասնաբաժինը կազմել է 3.9%, իսկ հանքարդյունաբերության և քարհանքի արդյունաբերությունը՝ 1.8%։

Հունվար-դեկտեմբերին մշակող արդյունաբերության մասնաբաժինը արտահանման մեջ ըստ տնտեսական գործունեության կազմել է 94.6%, գյուղատնտեսության, անտառային տնտեսության և ձկնաբուծության ոլորտի մասնաբաժինը` 3.1%, հանքարդյունաբերության և քարհանքի արդյունահանման ոլորտինը` 1.8%:

Ըստ լայն տնտեսական խմբերի դասակարգման՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին միջանկյալ ապրանքների տեսակարար կշիռը կազմել է 75.8%, կապիտալ ապրանքների տեսակարար կշիռը կազմել է 13.8%, իսկ սպառման ապրանքներինը՝ 10.3%։

Ներմուծման մեջ 2022 թվականի հունվար-դեկտեմբերին միջանկյալ ապրանքների տեսակարար կշիռը կազմել է 80.4%, կապիտալ ապրանքների տեսակարար կշիռը` 11.1%, սպառման ապրանքների տեսակարար կշիռը` 8.4%:

Դեկտեմբերին Գերմանիան զբաղեցրել է արտահանման առաջին տեղը։ Մինչդեռ Գերմանիա արտահանումը կազմել է 1 միլիարդ 807 միլիոն դոլար, այս երկրին հաջորդում են ԱՄՆ-ը՝ 1 միլիարդ 381 միլիոն դոլար, Ռուսաստանի Դաշնությունը՝ 1 միլիարդ 313 միլիոն դոլար, Իրաքը՝ 1 միլիարդ 149 միլիոն դոլար, Միացյալ Թագավորությունը՝ 1 միլիարդ 66 միլիոն դոլար... Արտահանումը դեպի առաջին 5 երկրներ կազմել է ընդհանուր արտահանման 29,3%-ը։

Գերմանիան հունվար-դեկտեմբերին արտահանման ծավալով առաջին տեղն է զբաղեցրել։ Գերմանիա արտահանումը կազմել է 21 միլիարդ 145 միլիոն դոլար: Այս երկրին հաջորդում են ԱՄՆ-ը՝ 16 միլիարդ 882 միլիոն դոլար, Իրաքը՝ 13 միլիարդ 751 միլիոն դոլար, Միացյալ Թագավորությունը՝ 13 միլիարդ 11 միլիոն դոլար, Իտալիան՝ 12 միլիարդ 354 միլիոն դոլար: Արտահանումը դեպի առաջին 5 երկրներ կազմել է ընդհանուր արտահանման 30,4%-ը։

Ներմուծման մեջ առաջին տեղն է զբաղեցրել Ռուսաստանի Դաշնությունը։ Եթե դեկտեմբերին Ռուսաստանի Դաշնությունից ներմուծումը կազմել է 4 միլիարդ 546 միլիոն դոլար, ապա այս երկրին հաջորդում են Չինաստանը՝ 3 միլիարդ 642 միլիոն դոլար, Գերմանիան՝ 2 միլիարդ 469 միլիոն դոլար, Շվեյցարիան՝ 2 միլիարդ 462 միլիոն դոլար, Իտալիան՝ 1 միլիարդ դոլար: 409 միլիոն դոլար... Առաջին 5 երկրներից ներմուծումը կազմել է ընդհանուր ներմուծման 44,5%-ը։

Հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին ներմուծման մեջ առաջին տեղն է զբաղեցրել Ռուսաստանի Դաշնությունը։ Մինչդեռ Ռուսաստանի Դաշնությունից ներմուծումը կազմել է 58 միլիարդ 853 միլիոն դոլար: Այս երկրին հաջորդում են Չինաստանը՝ 41 միլիարդ 354 միլիոն դոլար, Գերմանիան՝ 24 միլիարդ 33 միլիոն դոլար, Շվեյցարիան՝ 15 միլիարդ 335 միլիոն դոլար, իսկ ԱՄՆ-ը՝ 15 միլիարդ 229 միլիոն դոլար։ Առաջին 5 երկրներից ներմուծումը կազմել է ընդհանուր ներմուծման 42,6%-ը։

Ըստ սեզոնային և օրացույցային ճշգրտված շարքի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին նախորդ ամսվա համեմատ արտահանումն աճել է 6.0%-ով, իսկ ներմուծումը 4.3%-ով։ Ըստ օրացուցային ճշգրտված շարքի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ արտահանումն աճել է 5,8%-ով, իսկ ներմուծումը` 15,1%-ով։

Արտաքին առևտրի տվյալները՝ ըստ տեխնոլոգիական ինտենսիվության, ներառում են ISIC Rev.4 դասակարգման մեջ ներառված արտադրական արդյունաբերության արտադրանքները:

Դեկտեմբերի ISIC Rev.4-ի համաձայն՝ մշակող արդյունաբերության արտադրանքի մասնաբաժինը ընդհանուր արտահանման մեջ կազմել է 93,8%: Բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի մասնաբաժինը մշակող արդյունաբերության արտադրանքի արտահանման մեջ կազմում է 4,3%:

Ըստ ISIC Rev.4-ի՝ հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին մշակող արդյունաբերության արտադրանքի մասնաբաժինը ընդհանուր արտահանման մեջ կազմում է 94,6%:

Հունվար-դեկտեմբերին բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի մասնաբաժինը մշակող արդյունաբերության արտադրանքի արտահանման մեջ կազմել է 3,1%։

Դեկտեմբերին մշակող արդյունաբերության արտադրանքի տեսակարար կշիռը ընդհանուր ներմուծման մեջ կազմել է 75,8%։ Բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի մասնաբաժինը մշակող արդյունաբերության արտադրանքի ներմուծման մեջ կազմում է 10,5%:

Հունվար-դեկտեմբերին մշակող արդյունաբերության արտադրանքի մասնաբաժինը ներմուծման ընդհանուր ծավալում կազմել է 71,8%:

Հունվար-դեկտեմբերին բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի տեսակարար կշիռը մշակող արդյունաբերության արտադրանքի ներմուծման մեջ կազմել է 9,8%: