Հնազանդներին` էժան, անհնազանդներին` թանկ գազ

Կառավարությունը դեռևս հստակ ժամանակացույց չի ներկայացնում ու չի պարզաբանում, թե երբ է ռուսական կողմը պատասխանելու գազի գինը վերանայելու մասին Հայաստանի առաջարկը: ՀՀ էկոնոմիկային նախարար Կարեն Ճշմարիտյանը ասաց, որ երբ վերանայեն` կհայտնեն…

Թե ի՞նչ փոփոխություն է ակնկալում հայկական կողմը այդ առաջարկից` ակնկալվում էր իմանալ ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Երվանդ Զախարյանի այսօրվա ասուլիսից: Սակայն, ըստ էության, նա ոչինիչ չհայտնեց, պարզապես կրկնեց, որ միջազգային շուկայի զարգացումները հաշվի առնելով՝ Հայաստանը դիմել է ռուսական կողմին:

Ակնկալվող փոփոխությունների մասին խոսելիս՝ տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը newspress.am-ի հետ զրույցում հիշեցրեց. «Նախկինում, երբ դրամի արժեզրկման հիմնավորումով տեղի ունեցավ փոփոխություն, մոտ 12 տոկոսով փոխհատուցում եղավ և գազի գինը նվազեց, սակայն դա որևէ ազդեցություն չունեցավ տնտեսության վրա»:

Նա հույս հայտնեց, որ առաջիկա փոփոխությունը տնտեսության վրա դրականորեն կանդրադառնա:
Այսօր Հայաստանի սպառողները վճարում են 270 դոլար: Արտակ Մանուկյանը նկատում է` Եվրոպան իր կենսամակարդակով գազի դիմաց վճարում է 250 դոլար այն դեպքում, երբ Ուկրաինան 230 էր վճարում:

Միջազգային շուկայում գազի գնի անկմամբ պայմանավորված` Ռուսասատանն այսօր թեև Ուկրաինային գազն առաջարկում է 212 դոլարով, սակայն Ուկրաինան դրան չի համաձայնում:

Այս ենթատեքստում, տնտեսագետի գնահատմամբ, էժան գնով գազ գնելու Հայաստանի շանսերը մեծանում են:

«Հարկավոր է ճիշտ ընթացք տալ բանակցություններին, քանի որ այսօր Ռուսաստանն ունի գազի ավելցուկ: Ասենք, եթե Ուկրաինան գազ չի գնում, նա պետք է այդ ավելցուկն ինչ որ մի ձևով վաճառի»,- ասում է տնտեսագետը:

Նա չի կարծում, թե Հայաստանը պետք է բացի իր բոլոր խաղաքարտերն ու տրամադրի հնարավորությունները, սակայն բիզնես միջավայրն ու ԵՏՄ անդամակցումը պետք է Բելառուսի հետ գոնե նույն հնարավորությունները տան: Իհարկե, Արտակ Մանուկյանը չի ակնկալում, որ Բելառուսի նման, Հայաստանին գազը կմատակարարվի 142 դոլարով: Ավելին, հակված է մտածել, որ գազի գինը կիջնի, սինվոլիկ` օրինակ 9 դոլարով:

Անդրադառնալով Կարեն Ճշմարիտյանի հայտարարությանը, թե Իրանը, որպես գազամատակարար, լրացուցիչ թթվածին է Հայաստանի համար` Արտակ Մանուկյանը նկատեց, որ աշխարհում տեղի է ունենում դիվերսիկացիա. էներգակիրների հետ կապված բանակցություններ են ընթանում, բոլորն այլընտրանք են փնտրում:

«Իրանը դիտարկում ենք որպես հնարավորություն, սակայն պետք է հասկանաք, որ Իրանի հետ հարաբերությունները դիտարկվում են որպես հոսանք` գազի դիմաց: Նկատենք, որ Իրանին կապող ցանցն էլ մենք տրամադրել ենք «Գազպրոմ» ընկերությանը»,- ասաց տնտեսագետը:

Եվրոմիության հակամենաշնորհային հանձնաժողովը ուսումնասիրել ու պարզել է, որ ռուսական «Գազպրոմը» շուկայականից անհիմն բարձր գներն է թելադրում: Սակայն, տնտեսագետը հիմնավորում է՝ Ռուսաստանը թանկ ռեսուրս է ստեղծում, որպեսզի այն երկրները, որոնք ընդունում են Ռուսաստանի ենթակայությունը օգտվեն զեղչային համակարգից, իսկ նրանք, ովքեր դեմ են գնում Ռուսաստանին կպատժվեն` ստանալով թանկ գազ: