Արարատի մարզի կեսդարյա պոմպակայանը միայն ավելացնում է գյուղացիների հոգսը

Վերջին տարիներին Արարատյան դաշտում ջրային հորիզոնների նվազմանը զուգահեռ 30 տոկոսով ավելացել է հողի ջրապահանջարկը, նաև Արարատի և Արմավիրի մարզերում ներտնտեսային ցանցը խիստ մաշված ու քայքայված է, ուստի ոռոգումն արդեն խնդրահարույց է: Արարատի մարզի Քաղցրաշեն համայնքն ունի շուրջ 535 հա ոռոգելի հողատարածք, որի 35 հա-ը 2015թ-ին չի մշակվել: Նշենք, որ այս տարածաշրջանը ոռոգվում է Քաղցրաշենի պոմպակայանի միջոցով, որը ջուրը վերցնում է Արտաշատի ջրանցքից և ոռոգում մինչև 185 մետր բարձրլեռնային հողատարածք:

Քաղցրաշենի պոմպակայանի պետ Տիգրան Նալբանդյանը նշեց, որ հողերի մասնատումից հետո ջրային կորուստներն ավելացել են, Արտաշատի ջրանցքում նվազել է ջրային հոսքը և չեն կարողանում լիարժեք ոռոգում ապահովել շուրջ 1200 հա հողատարածքի համար:

Նա նաև նշեց, որ պատահում է, որ պոմպակայանը չի աշխատում` կայծակների, հոսանքի տատանումների ժամանակ, պատահում է ջրանցքում կենցաղային թափոնների քանակն այնքան մեծ է լինում, որ հնարավոր չի լինում ջրանցքից ջուր վերցնել, բացի այդ, պոմպակայանը կառուցվել է անցյալ դարի 70-ական թվականներին և արդեն մաշված է:

Պոմպակայանը տարեկան ծախսում է 500 մլն դրամի հոսանք, որը սուբսիդավորվում է պետբյուջեի կողմից, ոռոգման ջրի այլ աղբյուրների պարագայում Տիգրան Նալբանդյանը նշեց, որ հնարավոր կլինի կրճատել պոմպակայանի հոսանքի ծախսը:

Քաղցրաշեն համայնքի բնակիչ Քաջիկ Ավագյանը նշեց, որ 3 հա հող ունի, մշակում է ծիրան, խաղող, սակայն լոլիկ կամ այլ բանջարեղեն մշակել չի կարողանում:

«Պոմիդոր չեմ կարողանում մշակել, ջուրը չի հերիքում, հազիվ եմ ծառերը ջրում, էն էլ մի կողմն եմ ջրում, առվով եմ ջրում, խաղողը, որ երկու կողմից պիտի ջրվի, մի կողմից եմ ջրում, իսկ առվույտն ընդհանրապես չեմ ջրում, որ առվույտ պետք է լինում` առնում եմ»,- ասաց նա, հավելելով, որ բավարար ջրի դեպքում և բանջարեղեն կաճեցնի, և կկարողանա առվույտը ջրել:

Քաղցրաշենցի Գագիկ Հարությունյանն էլ նշեց, որ ունի 4 հա այգի, մշակում է ծիրան, դեղձ, խաղող, սերկևիլ, տնկարան, իսկ ձմերուկ, սեխ, լոլիկ կամ սմբուկ մշակում է միայն տանն օգտագործելու համար:

«Մինչև մի 7-8 տարի առաջ կես հեկտար պոմիդոր էի անում, իսկ հիմա չեմ կարողանում, պիտի երկու օրը մեկ ջրեմ, ջուր չկա, հազիվ եմ կարողանում այգին ջրել»,- ասաց նա, հավելելով, որ մեկ լիտր ինքնահոս ջուր էլ գա տարածք, ժողովուրդը կշահի, նախ ջուրը կախված չի լինի պոմպակայանից, հետո նաև կբավարարի բանջարեղեն մշակելու համար:

Ոռոգման ջրի նույն խնդիրն է հարևան Նարեկ համայնքում, որտեղ հողերի մեծ մասը չի մշակվում ոռոգման ջուր չլինելու պատճառով. մարդկանց մի մասը մեկնում է արտագնա աշխատանքի:

Գյուղացիները հիշում են, որ մինչև վերջին տարիներին ջրի համար իրար են ծեծել, «ջրի համար ամեն օր կռիվ-դավի էր»: Ջուր լինելու դեպքում մեծ ու փոքրով անգամ գիշերը գնում են հողամասերը ոռոգելու. մի հոգու բան չի ջրելը:

Ոռոգման ջրի սպասող գյուղացիների սպասումներն այսօր կապված են Քաղցրաշենի ինքնահոս համակարգի նախագծի հետ, որի նպատակը Արարատի մարզի 12 համայնքների 700 հողատերերի 1 232 հա հողերի ապահովումն է ինքնահոս ջրով: Կառուցվելու է 27.8 կմ երկարությամբ խողովակաշար: