«Եթե Մանվելը լիներ, թույլ չէր տա, որ Արցախը հանձնեին». այսօր Մանվել Գրիգորյանի մահվան տարելիցն է (լուսանկարներ)

Այսօր Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր, ԵԿՄ վարչության նախկին նախագահ, գեներալ Մանվել Գրիգորյանի մահվան 2-րդ տարելիցն է։ 

Արշալույս գյուղի «Եղբայրական պանթեոնը», ուր ամփոփված է գեներալի մարմինը, լի էր մարդկանցով։ Նրա հիշատակը հարգելու էին եկել «Հաղթանակի 5-րդ Բրիգադ»-ի անդամները, հարազատները, զինակից ընկերներն ու պարզապես քաղաքացիներ, ովքեր հիշում ու հասկանում եմ Մանվել Գրիգորյանի թողած ավանդը։

«Եթե Մանվելը լիներ, թույլ չէր տա, որ Արցախը հանձնեին»,- NEWSPRESS.am-ի հետ զրույցում ասաց Մանվել Գրիգորյանի զինակից ընկերներից մեկը, ում հետ անմիջապես համաձայնեցին մյուսները։

Մանվել Գրիգորյանը ծնվել է1956-ի հուլիսի 14-ին, Էջմիածնի շրջանի Արշալույս համայնքում։

2018 թվականին իր ձերբակալությունից հետո՝ հունիսի 24-ին, «Երկրապահ կամավորական միությունը» կասեցրել է նրա նախագահությունը։ 

Անգամ իր առողջական ամենածանր վիճակում էլ, 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Շուշիում էր։ Գերենալը կապի միջոցով կարողացել է շրջափակումից դուրս բերել կռվող տղաների ջոկատ:

Մանվել Գրիգորյանը մահացել է 64 տարեկանում՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ին։

Իսկ նրա մահից հետո պարզվեց, որ Մանվել Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը շինծու էր․․․

 Թողած Հետագիծ

Մանվել Գրիգորյանն ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։

1989 թվականին դարձել է Էջմիածին քաղաքում ստեղծված կամավորական ջոկատի ղեկավար։ Այդ ջոկատը 1990 թվականին միավորվել է Էջմիածնի շրջանի գյուղերում ձևավորված կամավորական ջոկատներին և կոչվել Էջմիածնի կամավորական ջոկատ, որի ընդհանուր հրամանատար է նշանակվել Մանվել Գրիգորյանը։

1989 թվականի ամռանից հանդիսացել է Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանի Մելիքաշեն, Հախուլլու, Էդիլլու, Բլութան, Խրմանջուղ, Դուդուկչի, Աղբուլաղ գյուղերի ինքնապաշտպանական ջոկատների ընդհանուր հրամանատարը։

Նույն թվականին, Խորհրդային Միության ներքին զորքերի կողմից,13 այլ կամավորական հայերի հետ ձերբակալվել է, բայց դեկտեմբերին կարողացել փախչել բանտարկությունից։

Մանվել Գրիգորյանն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ֆիզուլիի, Ջաբրայիլի և Կուբաթլուի ռազմական գործողությանը, որը տեղի է ունեցել 1993 թվականի օգոստոսի 3-ից 31-ը։

Ռազմական գործողությունը սկսվել է ըստ նախօրոք մշակված պլանի։ Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումներն անցնում են հակահարձակման։ Մարտունու պաշտպանական շրջանի գումարտակները հրետանու աջակցությամբ երկու ուղղությամբ ճեղքում են Ադրբեջանի զինված ուժերի դիրքերը և ձախ թևից դուրս գալիս մայրուղի։ Ֆիզուլու ուղղությամբ հարձակման է անցնում նաև Հադրութի պաշտպանական շրջանի Տողի գումարտակը։

Աջ թևից լայնածավալ հարձակման է անցնում Մանվել Գրիգորյանի հրամանատարությամբ գործող 5-րդ բրիգադը, որը, ճնշելով ադրբեջանական կրակակետերը և առաջանալով մի քանի ուղղություններով, դուրս է գալիս Ֆիզուլի-Ջաբրայիլ մայրուղի ու վերահսկողություն հաստատում Հորադիզ գյուղի և Արաքսի ափ տանող խճուղու վրա։ Այդ պահին 5-րդ բրիգադն Արաքս գետից հեռու էր մոտ 15 կմ։

Ֆիզուլին պաշտպանող ադրբեջանական 160-րդ գնդի և Ֆիզուլու բրիգադի զորամասերը, որոնց ընդհանուր թվաքանակը տարբեր տվյալներով 4000-7000 էր, շրջապատման մեջ չընկնելու համար, օգոստոսի 22-ին ստիպված նահանջում են քաղաքից և շրջանից։

Պաշտպանության բանակի վերահսկողության տակ է անցնում Խորհրդային Ադրբեջանի Ֆիզուլու շրջանը (մոտ 1380կմ2 տարածք) և Ջաբրայիլի շրջանը (մոտ 1050կմ2 )։

1990-1993 թվականներին մասնակցել է Արցախի Հանրապետության հարավային ռազմաճակատի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, 1993-1994 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության հարավարևելյան և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի տարածքում ընթացող մարտական գործողություններին։

1999 թվականի դեկտեմբերից զբաղեցրել է «Երկրապահ կամավորական միություն» հասարակական կազմակերպության վարչության նախագահի պաշտոնը՝ փոխարինելով Վազգեն Սարգսյանին։ Այդ պաշտոնում նա վերընտրվել է չորս անգամ։

Պարգևատրվել է ՀՀ և ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի, «Ոսկե արծիվ» և Երկրապահ կամավորականների միության «Սպարապետ Վազգեն Սարգսյան» շքանշաններով։

Արմինե Մկրտումյան