Վաճառված հայկական հազվագյուտ մետաղադրամը կեղծ է եղել

Կիլիկիո արքա Լեւոն Առաջինի (1198-1219թթ.) գահակալության ժամանակաշրջանին պատկանող հայկական ծայրաստիճան հազվագյուտ ոսկյա մետաղադրամն օնլայն աճուրդում վաճառվել է 40 հազար ԱՄՆ դոլարով: Այս մասին տեղեկացնում է Cngcoins.com կայքը:

Մետաղադրամի տրամագիծը 19.5 միլիմետր է, քաշը՝ 2.46 գրամ: Մետաղադրամի մի կողմում պատկերված է Լեւոն Առաջինը՝ առյուծի գահին բազմած, ձախ ձեռքին՝ ջրաշուշան, իսկ աջին՝ խաչ: Մետաղադրամի հակառակ կողմում հետեւի թաթերի վրա կանգնած երկու առյուծներ են՝ կաթողիկոսի խաչով:

Աճուրդի դրված մետաղադրամը ներկայացվել է Լոուրենս Ադամսի «Արարատյան հավաքածուից»: Լոտի մեկնարկային գինը 50 000 դոլար էր: Մետաղադրամը վաճառվել է նախորդ շաբաթ: Գնորդը հայտնի չէ:

Հայաստանի պատմության թանգարանի դրամագիտության բաժնի վարիչ Ռուբեն Վարդանյանը newspress.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ համամիտ չէ հրապարակված հոդվածի հետ:

Առհասարակ, Լևոնի անունով կիլիկյան ոսկե «դրամները» պատճենահանվել կամ ընդօրինակվել են արծաթե դրամներից։ 1988 թվականից հայտնի դարձած այդ երկու դրամները նույնպես նման են Լևոնի անունով հատված արծաթե դրամների մի ոչ այնքան շատ տարածված խմբի։ Այդ խմբի դրամները մինչև վերջերս համարվել են Լևոն I-ի (1198-1219 թթ.) թողարկումներ։

Սակայն, Հայաստանի պատմության թանգարանում պահվող Լևոն I-ի դրամների ուսումնասիրությունները Ռ. Վարդանյանին հանգեցրել են այն եզրակացության, որ դրամների այդ խումբը չի կարող վերագրվել Կիլիկիայի հայկական թագավորության հիմնադրին, քանի որ դրանք իրենց ոճական, պատկերագրական և կատարողական առանձնահատկություններով կապվում են Սմբատ և Օշին թագավորների դրամների հետ, որոնք իշխել են Լևոն I-ից 80-100 տարի անց։

Այժմ անդրադառնանք ոսկե դրամի իսկության խնդրին, ըստ Ռուբեն Վարդանյանի`

1. Եթե դրամն իսկական լիներ, այն կլիներ ոչ թե Լևոն I-ի (ինչպես նշել են աճուրդի կազմակերպիչները), այլ Լևոն III-ի դրամը։

2. Դրամն իսկական չէ. այն ընդօրինակված է Լևոն III-ի դրամներից։

3. Այդ դրամը միակը չէ (ինչպես պնդում են աճուրդի կազմակերպիչները)։ Կա դիմերեսի և դարձերեսի նույն կնիքներով հատված մեկ այլ օրինակ ևս։ Երկուսն էլ կեղծ են։