Սուրիկ Խաչատրյանի նոր ոսկու հանքը և մասնագետների զգուշավորությունը

Հունվարի 21-ին Սյունիքի մարզի Նոր Աստղաբերդի գյուղապետարանում նախատեսված են Սարիգետի ոսկի-բազմամետաղային երևակման 2015-2017թթ. ընթացքում երկրաբանական ուսումնասիրության իրավունքի ժամկետի երկարաձգման շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նախնական գնահատման հայտի վերաբերյալ հանրային քննարկումներ:

ՀՀ բնապահպանության նախարարություն է ներկայացվել Սարիգետի ոսկի-բազմամետաղային երևակման երկրաբանական ուսումնասիրության շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նախնական գնահատման հայտ:

«Գեղի Գոլդ»-ը նախատեսում է օգտակար հանածոներ որոնել Գեղի գետի ավազանում, իսկ գետը գտնվում է «Զանգեզուր» պետական արգելավայրի տարածքում:

Նշենք, որ 2013թ-ից սկսած ընկերությունը իրականացնում է որոնողագնահատողական աշխատանքներ ընդհանուր տարածքում` ձեռք է բերել արբանյակային նկարահանման քարտեզներ ընդհանուր տարածքի համար, կատարել է հոսքային նստվածքների, երկրաքիմիական, երկրաֆիզիկական, ջրային և ստրուկտուալ անալիզներ:

Վերջին հաշվետվության համաձայն Ոսկեձորի ոսկի-բազմամետաղային հանքավայրում հաշվարկվել է նախնական 16.17 մլն տոննա հանքաքար. ոսկի, արծաթ, պղինձ, ցինկ և կապար:

«Գեղի Գոլդ»-ի հայտում նշված է, որ ոսկու բազմամետաղային հանքավայրը գտնվում է «Զանգեզուր» պետական արգելավայրի տարածքի հետ համընկնող հատվածներում, իսկ «Զանգեզուր» պետական արգելավայրը ընդգրկված է «Զանգեզուր» կենսոլորտային համալիրի կազմում: Բացի այդ, արգելավայրից «Զանգեզուր» կենսոլորտային համալիրի կազմում ընդգրկված են «Արևիկ» ազգային պարկը, «Սոսու պուրակ», «Խուստուփ», «Բողաքար» և «Սև լիճ» պետական արգելավայրերը, և «Շիկահող»պետական արգելոցը:

Հիշեցնենք, որ արգելավայրի պահպանման գոտու տարածքում արգելվում է տնտեսական գործունեություն, որը կարող է սպառնալ այդ տարածքների էկոհամակարգերի կայունությանը, բուսական և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների, գիտական կամ պատմամշակութային արժեք ունեցող օբյեկտների պահպանությանը:

Կարող ենք հավելել, որ պահպանվող տարածքները միանշանակորեն չեն ստեղծվում, այս հատվածում պահպանվում են թե բուսական, թե կենդանական աշխարհի տեսակներ, որոնք ընդգրկված են և Հայաստանի, և միջազգային Կարմիր գրքերում:

Newspress.am-ի հետ զրույցում Կապանի Օրհուս կենտրոնի ղեկավար Աշոտ Ավագյանն անդրադառնալով ընդհանրապես Սյունիքի մարզի հանքարդյունաբերության առաջացրած խնդիրներին, միայն արձանագրեց, որ ցանկացած հանքարադյունաբերական գործունեություն առանց բացասական հետևանքների չի լինում:

Նա նաև նշեց, որ ներկա են լինելու լսումներին, ծանոթանալու են ընկերության ներկայացված տվյալներին, նաև հավելեց, որ պետք է տեսնել, թե արդյոք ընկերությունը Գեղի գետի ջուրը կդարձնեն ոռոգելի, կներդնեն ժամանակակից տեխնոլոգիաներ:
Թեև Աշոտ Ավագյանը ներկայացնում էր Կապան Օրհուս կենտրոնը, սակայն դժվարացավ պատասխանել, թե արդյոք հանքավայրը գտնվում է Զանգեզուր կենսոլորտի տարածքում, նշեց, որ հարակից է և Գեղի գետի երկայնքով համայքներ են, որոնք օգտվում են գետի ջրից. տարածքը համարվում է ամենամաքուր հատվածներից մեկը տարածաշրջանում:

«Որ քաղաքացին կցանկանա ոռոգեն հողատարածություններ աղտոտված ջրով»,- ասաց նա:

Նաև նշեց, որ ուշադիր կլինեն փորձաքննության տվյալների հանդեպ, քանի որ դեպքեր են եղել, որ բնապահպանական տվյալներն այլ են եղել, սակայն լսումների ժամանակ այլ տվյալներ են ներկայացվել:

Հանքարդյունաբերության ոլորտի իրավունքի մասնագետ Արթուր Ղազարյանը newspress.am-ին առաջադրած խնդրի վերաբերյալ հակիրճ խոսեց, միայն նշեց, որ Սյունիքի մարզում հանքարդյունաբերական իրավիճակը լավ չի, ծայրահեղ վատ է:

«Եթե պահպանվող տարածքում շահագործում են իրականացնում` շատ սխալ բան են անում»,- ասաց նա:

Նշենք, որ մեր բանախոսները զգուշորեն էին արտահայտվում ոսկու հանքավայրի շահագործման վերաբերյալ, գուցե նրա համար, որ Սարիգետի ոսկի-բազմամետաղային երևակման 2015-2017թթ. ընթացքում երկրաբանական ուսումնասիրության իրավունքի ժամկետի երկարաձգման շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նախնական գնահատման հայտը ներկայացրել է «Գեղի գօլդ» ՍՊԸ-ն, որի բաժնետոմսերի վերահսկիչ փաթեթը պատկանում է Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանին։