Գիտական թեմա. ԵՊՀ մանրէաբանները բացահայտելու են բարձրարժեք կենսապոլիմերներ սինթեզելու էքստրեմոֆիլ մանրէների ներուժը
ՀՀ ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման է երաշխավորվել
«Հայաստանի էքստրեմալ միջավայրերից մեկուսացված թերմոֆիլ և հալոֆիլ
մանրէների էկզոպոլիսախարիդների արտադրությունն ու բնութագրումը» գիտական
թեման: Այն ներկայացրել է ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի կենսաքիմիայի,
մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնը։
Նշենք, որ գիտական թեման ֆինանսավորման է երաշխավորվել Գիտության կոմիտեի
կողմից գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության պայմանագրային (թեմատիկ)
ֆինանսավորման շրջանակում գիտական թեմաների հայտերի մրցույթի արդյունքում:
Գիտական ծրագրի նպատակների և ակնկալվող արդյունքների մասին զրուցել ենք ԵՊՀ
կենսաբանության ֆակուլտետի կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և
կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու,
վերոնշյալ գիտական ծրագրի ղեկավար Հովիկ Փանոսյանի հետ։
Վերջինիս խոսքով, ներկայումս մանրէային ծագման էկզոպոլիսախարիդները (ԷՊՍ)
լայն պահանջարկ ունեն դեղագործական և սննդի արտադրություններում,
ներկանյութերի ու կենսապլաստիկի ստացման, ինչպես նաև թունազերծման և
կենսավերականգնման գործընթացներում. «Մանրէային ծագման ԷՊՍ-ներն օժտված են
հակաօքսիդանտային, հակավիրուսային, հակաքաղցկեղային, հակաթրոմբոզային և
հակամետաստազային ակտիվություններով: ԷՊՍ-ների արտադրական ստացումն
էքստրեմոֆիլ մանրէների կիրառմամբ մի շարք առավելություններ ունի. բացառվում
է կոնտամինացիան, սինթեզի գործընթացը կարելի է կազմակերպել՝ շրջանցելով
մանրէազերծման ծախսատար և էներգատար փուլերը»։
Ըստ ԵՊՀ դոցենտի՝ գիտական ծրագրի նպատակներն են Հայաստանի էքստրեմալ
կենսամիջավայրերից (երկրաջերմային աղբյուրներից, աղուտ-ալկալի հողերից և
աղի հանքից) ընտրողաբար մեկուսացնել ԷՊՍ արտադրող թերմոֆիլ և հալոֆիլ
մանրէներ, ուսումնասիրել այդ մանրէների արտադրած ԷՊՍ-ների ֆիզիկաքիմիական
ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գնահատել
կենսատեխնոլոգիաներում դրանց կիրառման ներուժը:
Նրա համոզմամբ, նախատեսված է նաև էքստրեմոֆիլ ԷՊՍ արտադրիչ մանրէների
կենսազանգվածի և հետևաբար ԷՊՍ-ների ստացման համար կիրառել գյուղատնտեսական
թափոններ, ինչը թույլ կտա իջեցնել արտադրանքի ինքնարժեքը:
Ծրագրում ընդգրկված են 2 ավագ մասնագետ և 2 երիտասարդ գիտնական: Թեմայի
խորհրդատուն Նեապոլի կենսամոլեկուլային քիմիայի ինստիտուտի (ինստիտուտը
Եվրոպայում էքստրեմոֆիլ մանրէների ԷՊՍ-ների ուսումնասիրության ոլորտի
առաջատարներից է) առաջատար գիտաշխատող, պրոֆ. Աննառիտա Պոլին է, որի
գիտական խումբը մասնագիտացված է մանրէային ԷՊՍ-ների
ուսումնասիրություններում:
Հ. Փանոսյանը տեղեկացրեց, որ նախատեսվում է խմբի երիտասարդ հետազոտողների
գործուղում Իտալիա համագործակից լաբորատորիայում առկա գերճշգրիտ
սարքավորումներով ԷՊՍ-ների քիմիական կազմի և կառուցվածքային
առանձնահատկությունների վերլուծության նպատակով:
Անդրադառնալով ծրագրից ակնկալվող վերջնարդյունքներին՝ ԵՊՀ դոցենտը նշեց, որ
նախագծի հաջող իրականացումը թույլ կտա ստանալ նոր և կենսատեխնոլոգիապես
հեռանկարային ԷՊՍ արտադրիչներ և դրանց սինթեզն ապահովող գեներ.
«Հեռանկարային շտամների ամբողջական գենոմների սեքվենավորումը և ԷՊՍ սինթեզը
կոդավորող գեների վերծանումը նախադրյալ են հանդիսանալու հետագայում գենային
կենսաինժեներիայի մեթոդներով նոր, բարելավված ցուցանիշներով տրանսգենային
շտամների նախագծման համար: Կենսատեխնոլոգիական ներուժ ունեցող ակտիվ
շտամ-արտադրիչների ընտրությունը հեռանկարային է լինելու գիտության և
արտադրության միջև երկխոսության համար»։
Հ. Փանոսյանի խոսքով, ստացված արդյունքները ներկայացվելու են միջազգային
գիտաժողովներում և տպագրվեն ազդեցության գործակցով միջազգային ճանաչում
ունեցող գիտական հանդեսներում:
Ծրագրի ղեկավարն ընդգծեց, որ գիտական ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է
համալրել ամբիոնում ստեղծված էքստրեմոֆիլ մանրէների կուլտուրաների
հավաքածուն, ներդնել ԷՊՍ-ների ուսումնասիրության նորագույն մեթոդներ, որոնք
ընդգրկվելու են ԵՊՀ կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի
ամբիոնի կրթական ծրագրերում՝ որպես լաբորատոր աշխատանքի բաղադրիչներ:
Օգնեք, որ ապրեմ... տավուշցի 7-ամյա երեխային շտապ բուժօգնության համար ֆինանսական աջակցություն է հարկա...
Ինչ է ակնարկել Փաշինյանը ադրբեջանցիների համար խորհրդանիշ հանդիսացող կրծքազարդով
«Փորձելու ենք լրացնել այն բացը, որ այս տարիներին ունեցանք». «Գոյ» թատրոնը վերադառնում է. հայտնի է, թ...
Աննա Հակոբյանը հարսանիքին ներկա չէր, նա Ալեն Սիմոնյանի նախկին կնոջ և մի խումբ կանանց հետ էր. «Հրապար...
Փաշինյանն ասել էր, որ իր արձանը պետք է Բաքվում կանգնեցնեն. «Հրապարակ»
Ուղղակի արգելում եմ իմ հոր անունը այստեղ տալ... ինչ-որ հարց տալուց խնդրում եմ մտածել հետևանքների մաս...
Ահա եւ վերջ, ես հրաժարվեցի ՀՀ անձնագրից․ այլեւս երբեք Հայաստան չեմ գա. Նորատ Տեր-Գրիգորյանց
Կան ղեկավարներ, որոնք չեն հասնում թոշակի տարիքին, քանի որ ժողովուրդը նրանց կախում է տուռնիկից. Քոչար...
Աջ ականջը ձախ ձեռքով չեն քորում. չարժեր ՔՊ մտնել «Բիզնես» «կլասով». Քաղաքագետ
Եթե Ռուսաստանը թանկացնի գազի գինը՝ Հայաստանն էլ կտեսնի, թե ինչ կա, որ կարելի է թանկացնել. Նիկոլ Փաշի...
