Կիլիկիայի Հայկական Թագավորության Լևոն Զ թագավորի արժեքավոր թուրը Ֆրանսիայի հայկական եկեղեցին 50 000 եվրոով վաճառել է ռուս կոլեկցիոներին (ֆոտո, վիդեո)

Ռուս կոլեկցիոներներին հաջողվել է ձեռք բերել հայկական թրի բացառիկ մի նմուշ։ Նա դրա համար Ֆրանսիայի հայկական եկեղեցիներից մեկին վճարել է 50000 եվրո։ Թուրը ունի իր կնիքով փաստաթուղթը, որտեղ մանրակրկիտ նկարագրված է, թե ինչ նշանակություն ունի այն և դրա վրա զետեղված պատկերներ։

Թրի վրա կան հատվածներ տերության աղոթքից և սաղմոսներ` Աստվածաշնշից։

Թուրը պատկանել է Կիլիկիայի Հայկական Թագավորության հայոց թագավոր Լևոն 6-ին: Լեւոն Զ Լուսինյան. Կիլիկյան Հայաստանի վերջին արքան էր: Գերեզմանաքարին գրված է. «Այստեղ հանգչում է ազնվաբարո ու հիասքանչ արքա Լևոն դը Լուսինյանը, լատինական Հայաստանի թագավորը, որը մահացել է Փարիզում 1393 թ. նոյեմբերի 29-րդ օրհնյալ օրը։ Աղոթեք նրա համար»։

Լուսանկարում՝ Լեւոն Զ Լուսինյանի տապանաքարը Փարիզի Սեն-Դընի արքայական դամբարանում

Լեւոն Զ- ի թրի պատյանի վրա գրված է.

ՈՂՈՐՄՈՒԹ*(ԵԱՄԲ)Ն Ա՜ԾՅ(Աստուծոյ) ԼԵՒՈՆ ԹԱԳԱՎՈՐ ՀԱՅՈՑ Զ»։

Այսինքն, Աստծո ողորմությամբ Լևոն Զ թագավոր։ Վերը նշված Ա՜ԾՅ նշանակում է Աստուծո ու ( ՜ )-երկարացման նշանի նմանողությամբ պատվո նշանը դրվում է վերևում հիմնականում Աստված բառի վրա, կոչվում է ՊԱՏՎՈ ՆՇԱՆ:

Հաջորդ հատվածում գրված խոսքը աղոթք է և արևելահայերեն ստացվում է այսպես՝
Քո ողորմությամբ թող սա կյանք տա, Լևոն Զ Թագավոր Ծառա Աստուծ

Քո ողրմությամբ ասելով՝ Աստծուն է դիմում։

«ՀԱՅՐ ԵՒ ՈՐԴԻ ԵՒ Ս. ՀՈԳԻ»

(Հայր և Որդի և Սուրբ Հոգի) Սուրբ  Երորդություն

Ենթադրվում է, որ  թրի մի հատվածում գրված այս  խոսքերը՝ խնդրանք է Տիրոջը։ Այսինքն խնդրանք` Սուրբ Երրորդությանը, որ իրեն չամաչեցնի, որովհետև հույսը Աստծո վրա է դրել։

Մյուս երկուսը նմանատիպ նկարներն ու գրեր են, որտեղ Աստվածածինն է` մանուկ Հիսուսը գրկին։ Նման թեմատիկ նկարը հայկական եկեղեցիներում շատ մեծ դեր ու նշանակություն ունեն։ Գրեթե բոլոր մեր եկեղեցիների խորաններին նույն նկարն է` Սուրբ Սեղանի վրա դրված։

ԱՅՍՊԻՍՈՎ, թ՛ե թրի վրա, թե՛ թրի պատյանի վրա նույնն է նկարն ու գիրն է։ Պատյանի վրա ավելի հստակ է երևում։ Այն Սաղմոսի մեջբերում է` «Ի ՔԵԶ ՏԵՐ ՅՈՒՍԱՑԱ ՄԻ ԱՄԱՉԵՑԻՑ ՅԻՏԵ» ,= (քեզ վրա հույսս դրեցի Տեր մի ամաչեցրու ինձ ՅԻՏԵ՝ հավանաբար հավիտյան բառն է կրճատ գրված, որովհետև սաղմոսում հաջորդ բառը հավիտյան բառն է)։

Այսինքն՝ Սաղմոսաց գիրք գլուխ 70. համար 2: 

Սա նույնպես Սաղմոսի տող է գրվածքը։ Գրաբար գրվում է էսպես՝ 

Թրի պոչին գրված Է.

«ՇԻՆԵԱԼ Ի ՔԱՂԱՔՆ ՍԻՍ ԹՒԻՆ ՔՍԻ 1366» այսինքն (Պատրաստվել է Սիս քաղաքում Քրիստոսի թվին. նկատի ունի Մեր թվարկության, կամ Քրիստոսից հետո 1366 թվականին): 

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Քրիստոնեա հայը թուր պատրաստել է ոչ թե կռվելու, սպանելու, կոտորելու, այլ պաշտպանելու և կյանք տալու համար` հույսը Աստծո վրա դնելով և խնդրելով, որ իրեն չամաչեցնի, քանի որ հույսը Աստծո վրա է։

Այս թուրը իրականում ավելի թանկարժեք է. թեև այն ձեռք է բերվել 50 հազար եվրոյով և ավելի ուշ գնահատվել 100 000 եվրո, սակայն այն ավելի թանկարժեք է ոչ միայն որպես նյութական այլև մշակութային արժեք։

Կոլեկցիոներների իր հավաքածուների մեջ դրան առանձնահատուկ նշանակություն է տալիս ու չնայած դրան, նա պատրաստ է թուրը վաճառել, եթե Հայաստանում որոշեն գնել այն` Մատենադարանում կամ Մայր տաճարում պահելու համար։

 Newspress.am-ի տեսանյութը.