Նիկոլը գնում է «Եռաբլուր», որ ի՞նչ անի կամ ի՞նչ ասի Մոնթեին ու Սպարապետին․․․
Դեկտեմբերի 19-ին հայտարարված է սգո օր: Այդ օրը Նիկոլ Փաշինյանը երթ է կազմակերպելու «Եռաբլուր» պանթեոն: Հայտարարված օրվա ու նաև երթի առիթով ասելիքները շատ են, սակայն դրանից մի քանիսի մասին:
Եվ այսպես՝ դեկտեմբերի 19-ին հայտարարվել է սգո օր: Այս օրը ընտրվել է այն սկզբունքով, որ լրանում է կապիտուլյացիայի ստորագման, ասել է թե՝ հայրենի հողը թշնամուն նվիրելու, մարդկանց անտուն ու անհայրենիք թողնելու և, ի վերջո, չվախենանք ասել դավաճանական փաստաթղթի ստորագման 40-րդ օրը, կամ, ինչպես ընդունված է ասել, քառասունքը:
Նախ, ինչպես արդեն տարբեր հարթակներում ու տարբեր անձիք փաստերով փորձում են ապացուցել, այս ծախված պատեերազմը, որն ի սկզբանե դատապարտված էր տարածքների զիջման ու կապիտուլյացիայի, սկսվել է սեպտեմբերի 19-ից:
Սա նշնանակում է, որ 2020 թվականը, բոլորի հուշերի մեջ մնալու է որպես սգո տարի, երբ հայ ժողովուրդը, իր չստացված ղեկավարի պատճառով, տանուլ տվեց հողը, կրակի բերան հանձնեց հազարավոր հայրենասեր ու քաջ տղերքի, ոչնչացրեց մի ամբողջ սերունդ․․․ ու այս ամենը միայն այս պահի դրությամբ, քանի որ հայտնի չէ, թե նա էլ ինչ անակնկալներ է նախապատրաստել հայերիս համար։
Ի վերջո, զոհվածների հարազատները չեն սպասում, թե երբ է գալու դեկտեմբերի 19-ը, որպեսզի այցելեն շիրիմներին, իսկ նրանք, ում որդու դին չի հասել իրենց, նկարի դիմաց կամ եկեղեցիներում, հիշեն ու սգան իրենց որդիների, եղբայրների ու ամուսինների մահն ու հարգեն հիշատակը...
Իրականում ազգը սգում է պատերազմի առաջին օրերից՝ առաջին զոհերի հարազատների հետ․․․
Արդեն 2 ամիսից ավելի է սգում են բոլորը, և պետք է չէ ինչ-որ կոնկրետ օր հայտարարվի, որպեսզի դա համարվի սգո օր, իսկ եթե հայտարարվում է, ապա հենց այդ չարաբաստիկ պայմանագրի ստորագրման օրը պետք է դա լիներ․․․ Սրա մասին, թերևս այսքանը․․․
Ինչ վերաբերվում է Փաշինյանի հայտարարած երթին՝ դեպի «Եռաբլուր», ապա ոչ թե երթը, այլ այդ երթում հենց նրա մասնակցությունը՝ անընդունելի է։
Զոհվածների հարազատներից շատերն արդեն հրաժարվել են մասնակցել մի երթի, որին պետք է մասնակցի այն մարդը, ով անմիջական կապ ունի իրենց որդիների զոհվելու հետ։
Այդ մարդը գրչի մի հարվածով պարզապես զրոյացրեց ոչ միայն այս տարվա սեպտեմբերի 27-ից սկսված պատերազմի ժամանակ զոհվածների թափած արյունը, այլև 90-ականների արցախյան պատերազմում կռված տղերքի արյունը, Մոնթեի, Թաթուլի ու բոլոր այն հերոս տղերքի, որոնց մարմիններն ամփոփված են «Եռաբլուրում»․․․
Փաշինյանը պարզապես գիտի, որ շատերն ունեն հարազատներ և հաշվի առնելով նաև իր հրաժարականի պահանջով փողոց դուրս եկող բազմության քանակը, նա ենթադրում է, որ երթը դեպի «Եռաբլուր» կարող է հաղթահարել անջրպեդը, որն առաջացել է իր և այդ մարդկանց միջև․․․
Այլ կերպ ասած, նույնիսկ այս հարցում Նիկոլը ազնիվ չէ իր ղեկավարած ժողովրդի հետ։ Նա շահարկում է զոհվածների հիշատակը՝ իր աթոռին մնալու ժամկետը երկարացնելու համար․․․
Հաշվի առնելով այն, որ Նիկոլը ունի 200-ին հասնող թիկնազոր, կան նաև կառավարության աշխատակիցներ ու իմքայլականներ, կարելի է եզրակացնել, որ մոտ 500-600 հոգի կհավաքվի նրա շուրջը և նա կմտնի «Եռաբլուր», բայց նախ դա ժողովուրդը չէ, և հետո, եկեք հասկանանք տարրական մի բան՝ Նիկոլը գնում է «Եռաբլուր», որ ի՞նչ անի․․․ նա գնում է Մոնթեին ու Սպարապետին ի՞նչ ասի․․․
Նա ինքն է հեղինակել այս պատերազմը, նա ինքն է մեղավոր այսքան զոհի համար, հիմա գնալու է վերևից, ողջ ու առողջ նայելու այդ զոհերի՞ն․․․ ասի՝ տեսա՞ք, ես թքեցի ձեր թափած արյան վրա՞, ես միայնակ հաղթեցի բոլորի՞դ․․․
Նույնիկ եթե նա ծնկաչոք մոտենա «Եռաբլուրին», մտնի ու ներողություն խնդրի իր դավաճան ստորագրության համար, ապա դարձյալ «Եռաբլուրը» նրա տեղը չէ, նրա տեղը նույնիսկ արդեն քավարանն էլ չէ․․․ որովհետև նա թիկունքից հարվածեց հերոսներին, ժողովրդին ու թշնամու ձեռքը հանձնեց հայ ազգի երկիրը․․․
Նիկոլը խոսում է «շիտակ ու ազնիվ» լինելու մասին՝ լինելով անազնիվ ու կեղծ իր ժողովրդի հանդեպ․․․ Մինչ օրս ոչ ոք դեռ չգիտի, թե էլ որ տարածքներն է թշնամուն տալու համար նա ստորագրել։ Դեռ այսօր էլ տարածքները թշնամին վերցնում է գերիներով, որոնց նա չի զգուշացնում թուրքի մոտենալու մասին, չի ասում, թե տղերք ջան, ստորագրել եմ, գալու են․․․
Մեր գերիների թիվը հասնում է 200-ի, ունենք նաև զոհեր․․․
Նիկոլին չի կարելի անգամ «Եռաբլուր»-ին մոտ թողնել, ուր մնաց թե նա մտնի ու պղծի այն իր շինծու ներկայությամբ․․․
Արմինե Մկրտումյան