Սփյուռքահայերը միայն հանգչելու համար են գալիս Հայաստան. Փայլուն գաղափար Հրանուշ Հակոբյանի համար
Օրերս տեղի ունեցավ «Հայաստան համահայկական հիմնադրամի» 2015թ. համաեվրոպական դրամահավաք-հեռախոսամարաթոնը, որի ընթացքում եվրոպական սփյուռքը խոստացավ Հայաստան հայրենիքի համար 1 միլիոն 300 հազար եվրո նվիրատվություն անել։
2013-ին համաեվրոպական դրամահավաքի ժամանակ հավաքվել էր 1 մլն 460 հազար, 2014-ին 1 մլն 370 հազար եվրո։
Այսօր էլ ԱՄՆ Լոս Անջելես քաղաքում տեղի կունենա հեռուստամարաթոն- հանգանակությունը։ Այս տարի հանգանակված գումարները կուղղվեն Արցախի 5 և ավելի երեխաներ ունեցող բազմազավակ ընտանիքների բնակարանային պայմանների բարելավմանը։
Ըստ կանխատեսումների` նախորդ տարիների համեմատությամբ՝ այա տարի հանգանակված գումարն ավելի քիչ կլինի։
Նվիրատրված գումարների թվի անկումը հիմնականում բացատրվում է նրանով, որ Սփյուռքն այլևս չի վստահում ՀՀ իշխանություններին և վստահ չէ, որ գումարներն ուղղվում են նախօրոք հայտարարված նպատակների իրականացմանը, և ոչ թե ավելացնում են ինչ որ մեկի գրպանի պարունակությունը։
Սակայն….թողնենք ՀՀ իշխանությունների վարած քաղաքականության բացթողումների վերհանումը, մի պահ մոռանանք աղքատության ու արտագաղթի ծավալների մեծացումը և գնանք դեպի եվրոպական Սփյուռք։
Այստեղ բնակվում են հայրենիքից հեռու, բայց հայրենիքի կարոտով, նաև՝ առանց դրա, ապրող մարդիկ։ Այդ կարոտողների շնորհիվ է, որ հավաքվելու է այդ 1 միլիոն 300 հազար եվրոն, որը չի կարելի ասել, թե քիչ գումար է։
Իսկ այ, չկարոտողներից հայրենիք փող բերելու համար պետք է աշխատել, ուղիներ որոնել, քանի որ այդ փողը շատ է պետք մեր խեղճ ու աղքատ երկրին՝ պետական պարտքը չավելացնելու, բայց Հայաստանի ու Արցախի միջև կապն ավելի ամրապնդելու ու զարգացման, համար։
ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի փայլուն ու հեռուն գնացող միտքը ևս՝ Հայաստանի բանկերում սփյուռքում ապրող մեր հայրենակիցների կողմից գումար ներդնելու վերաբերյալ չաշխատեց, Սփյուռքը կուտը չկերավ։ Ուրիշ հնարքների էլ՝ Սփյուռքի մեր հնարամիտ նախարարի մտքով առայժմ չի անցնում։
Ի՞նչ անել։
Մի քանի տարի առաջ Իտալիայից հայրենիք էր եկել մեզ ծանոթ մի ընտանիք։ Եկել ու «լռվել» էր Հայաստանում։ Եկել էր ու մնացել։ Ոչ թե նրա համար, որ հայրենիքի ու Արարատ լեռան կարոտն էր սպանում ու որոշել էր վերջնականապես մնալ ու հաստատվել Հայաստանում, այլ… ընտանիքի մեծ մայրն էր այդպես ցանկացել։ Մեծ մայրիկը պառկել ու որոշել էր, որ ինքը պետք է մեռնի։ Իսկ մեռնելուց հետո՝ ոչ ավել, ոչ պակաս, ինքն ուզում է, որ հուղարկավորվի հայրենիքում։ Եվրոպաներում կյանքն ապրած ու վայելած տիկնոջ վերջին ցանկությունն էլ որոշել էին իրականություն դարձնել Եվրոպայում ծնված, մեծացած եվրոպական մտածողությամբ, բայց գենետիկորեն հայկական հոգեբանություն ունեցող որդիներն ու թոռները։ Ու… սպասումներով՝ 2 տարի ապրեցին հայրենիքում։ Մեծ մայրիկի հեռուն գնացող մտքերն այդպես էլ իրականություն չդարձան։ Ստիպված նորից վերադարձան հայրենի Իտալիա։ Բայց գնալուց առաջ չմոռացան աստղաբաշխական թվերով Երևանի գերեզմանատներից մեկում «տեղ վերցնել», որ հետո, երբ ժամանակը գա…
Այս պատմությունը գուցեև մոռացվեր, եթե վերջերս մեկ այլ սփյուռքահայ բարեկամ նույն մտահոգությամբ Հայաստանում «խարիսխ չգցեր»։ Հիմա էլ Շվեյցարիայից էին մեծ մայրիկին ուղեկցել Հայաստան, թե՝ որոշել է հայրենի հողում հանգչել…
Հայաստանի բնակչությունը տարեցտարի ծերանում է։ Երիտասարդները հայրենիքում աշխատանք չգտնելով՝ բռնում են արտագաղթի ճանապարհը։ Սփյուռքում սերնդափոխություն է կատարվում։ Ջահելների համար այլևս հայրենիքի գաղափարն այն նվիրական հատկությունը չունի, ինչ մեկ կամ երկու սերունդ առաջ էր։ Հայաստանը Սփյուռքի համար դառնում է մի նվիրական հող, որից հեռու պետք է ապրել, վայելել, հետո «վերադառնալ» ու հանգչել այդ հողում։
Իրականությունը տխուր է, շատ տխուր։ Բայց, ինչո՞ ւ այս ամենը չդիտարկել հայրենիքի շահի տեսանկյունից։ Այնպես որ… Փայլուն գաղափարն ու դրանից բխող հետևությունները թողնում ենք հայրենի իշխանությունների ու հատկապես ՀՀ սփյուռքի նախարարի վառ երևակայությանը։